28 cách để dạy cho trẻ về tinh thần phi bạo lực, nhân ái và hòa bình-(Phần 2/3)

11. Tỏ rõ thái độ với các nhà sản xuất và bán lẻ bằng cách không mua các loại đồ chơi bạo lực, các bộ dụng cụ để chơi trò chiến tranh hoặc các trò chơi điện tử bạo lực.

Hãy đề nghị các cửa hàng không bán những loại đồ chơi đó. Nếu trong nhà đang có sẵn những thứ đồ chơi này, hãy vứt ngay vào sọt rác, qua đó gửi đi một thông điệp rõ ràng với trẻ rằng những thứ đồ chơi tập cho người ta quen với bạo lực là không thể chấp nhận được. Nếu bạn tổ chức một buổi tiệc sinh nhật cho bé trai, hãy viết thông điệp sau vào giấy mời “Vui lòng không tặng những món đồ chơi mang tính bạo lực”. Lion and Lamb là một tổ chức tuyệt vời hiện đang đấu tranh nhằm ngăn chặn và chấm dứt việc tiếp thị những thứ đồ chơi hoặc trò chơi bạo lực cho trẻ em.  (www.lionlamb.org)

12. Tỏ rõ thái độ với các hãng phim bằng cách không xem các bộ phim rác chứa đầy bạo lực

Hãy nói với trẻ về cách bản thân bạn lựa chọn phim nào nên xem, đó là cách để nêu gương cho chúng. (Tất nhiên một số phim có chứa cảnh bạo lực nhưng vẫn có thể là những phim tuyệt vời nếu chúng mạnh mẽ lên án sự bạo lực đó, và rất tiếc, thể loại phim “Người hùng hoặc người tốt đi giết kẻ xấu” lại không nằm trong số đó). Hãy sàng lọc một cách nghiêm ngặt những bộ phim và chương trình TV mà trẻ xem. Nếu bạn thấy nghi ngờ về chương trình nào, tốt nhất hãy loại chúng đi. Các chương trình TV và phim ảnh bạo lực, nhất là trong đó người ta dễ dàng tiếp cận với súng ống và vũ khí, sẽ khiến trẻ bị mất cảm giác kinh sợ bạo lực và làm mờ đi lằn ranh giữa viễn tưởng và đời thực.

13. Tập thói quen để ý xem cách hành xử của trẻ giống bạn tới mức nào. Hãy ngừng việc đánh (bằng tay hoặc roi), tát, véo tai, hoặc là đe dọa sử dụng những biện pháp đó với trẻ.

Hãy nhớ rằng khi bạn cử xử một cách nhân từ, hiền hậu hay tạo ra nỗi khiếp sợ khi đánh đập trẻ, thì đều tạo ấn tượng sâu đậm trong đầu óc của trẻ về hình ảnh của bạn. Hãy làm mẫu về khả năng giải quyết vấn đề một cách khôn khéo, phi bạo lực. Hãy xin lỗi trẻ về những lần bạn dùng bạo lực trước đây với chung và cam kết sẽ từ bỏ. Bạn sẽ thấy rằng, chính từ việc bạn cư xử chừng mực và nhân từ hơn, mà các con bạn cũng sẽ bắt chước theo. Nỗ lực của bạn sẽ giúp tạo ra một chuẩn mực xã hội mới trong việc đối xử với trẻ em. Người ta sẽ không còn coi rằng cha mẹ có thể, tùy theo phán quyết của mình, áp đặt một mức độ hình phạt và bạo lực nào đó lên con cái. Thay vào đó, khả năng giải quyết vấn đề một cách thông minh và lý trí mới được coi là chuẩn mực.

14. Cùng nhìn nhận với trẻ rằng lịch sử của loài người chúng ta chứa đầy bạo lực, và ngay cả bây giờ, chúng ta còn duy trì không ít các tập quán bạo lực.

Nếu muốn giải quyết được vấn đề, trước hết chúng ta phải can đảm thừa nhận rằng nó có tồn tại. Hãy giải thích cho trẻ về tầm quan trọng của việc thừa nhận cái thực tế bạo lực của dân tộc mình và của xã hội loài người nói chung, và không được nói giảm nói tránh, bóp méo hay chối bỏ thực tế đó, nếu chúng ta thực sự nghiêm túc trong việc xây dựng một nền văn hóa phi bạo lực. Hãy thẳng thắn thừa nhận mức độ xâm nhập của bạo lực vào nền văn hóa của chúng ta, cả trong quá khứ lẫn hiện tại, dù được biểu hiện ở hình thức chiến tranh, hay các môn thể thao như đấm bốc hoặc chế độ nô lệ, và không dễ gì để thay đổi những nếp nghĩ và hành động vốn đã tồn tại cả trăm thậm chí là ngàn năm. Ví dụ: hãy nói về việc hành vi đánh đập hoặc dùng roi quất đã tồn tại trong xã hội lâu đến mức chúng ta thậm chí còn không suy nghĩ, không đặt lại vấn đề về nó. Hãy nói với trẻ rằng bất kỳ xã hội nào cũng cần phải có đôi lúc lùi lại và tự đánh giá lại về mình, từ đó quyết định xem những tập quán và hành vi nào cần được loại bỏ hoặc bổ sung vào, nếu xã hội đó muốn tồn tại và phát triển. Hãy khuyến khích trẻ chia sẻ ý kiến về các nghi thức hòa giải mà xã hội chúng ta nên bổ sung. Ở phương thức này, các thầy cô ở trường, nhất là trong các môn học về lịch sử và khoa học xã hội, có thể đóng một vai trò rất quan trọng.

15. Lên tiếng khi bạn chứng kiến một người cha hoặc mẹ nào đó đang đánh đập, quát tháo hay dọa nạt con cái họ.

Gặp tình huống này, bạn cần vượt qua nỗi sợ hãi và ngần ngại của mình. Hãy thử nói với họ rằng “Tôi biết rằng việc nuôi dậy con là không dễ chút nào. Bậc làm cha mẹ như chúng ta tỏ ra yêu thương và hỗ trợ nhiều hơn. Tôi thấy rằng cách tốt nhất là chấm dứt hoàn toàn việc đánh đập và la mắng, vì việc đó chỉ đem lại cho anh/chị một gánh nặng stress mà thôi. Tôi chắc chắn rằng nếu làm được như vậy, các cháu sẽ cư xử tốt hơn.” Tóm lại, đừng vì sợ một người cha/mẹ đang giận dữ kia mà không đứng ra bảo vệ cho đứa trẻ.

16. Cam kết chấm dứt việc la mắng trẻ

Thoạt nghe thì hơi khó chấp nhận, nhưng nếu làm được điều này sẽ tạo ra một không khí hoàn toàn mới mẻ cho gia đình. Hãy khích lệ trẻ đánh dấu “mặt cười” đối với hành động la hét của bạn, còn với một hành vi cư xử hiền hòa của bạn thì cho trẻ đánh dấu bằng “mặt mếu”, rồi theo dõi sự cải thiện của bạn theo thời gian. Đây là một phương pháp tuyệt vời để nêu gương cho trẻ về quá trình xác định ra một vấn đề khó khăn mà cá nhân gặp phải và thực tâm nỗ lực để thay đổi. Cách này cũng dạy cho chúng biết biết nhận diện, gọi tên đúng bản chất và phê phán những hành vi cư xử không phù hợp.

17. Củng cố phương châm “Hòa bình bắt đầu ngay từ ở nhà” mỗi ngày và bằng mọi cách có thể

Nếu chúng ta mong muốn hòa bình cho thế giới, hãy bắt đầu ngay từ trong gia đình mình. Ví dụ: bạn có 2 đứa con, và chúng đang cãi nhau hoặc tranh chấp một cái gì đó, khi đó hãy gợi ý cho chúng đóng giả làm lãnh đạo của 2 quốc gia đang có xung đột, và nhiệm vụ của chúng là phải giải quyết vấn đề mà không dùng đến biện pháp chiến tranh! Khi đó, bạn đang dạy cho chúng cách trở thành nhân tố xây đắp nền hòa bình mà chúng ta luôn khao khát nhìn thấy trên thế giới này. Quá trình dạy dỗ này là vô cùng cần thiết cho việc tạo ra một thế giới hòa bình thực sự.

18. Cảm nhận tình yêu thương và lòng trắc ẩn cho chính bản thân mình đối với tất cả những tổn thương mà mình từng trải qua

Chỉ khi nào mà bạn thực sự có lòng nhân ái và tử tế, thì mới có thể dạy được cho trẻ về những đức tính đó. Để trở nên nhân ái hơn, bạn cần học cách đối diện và chấp nhận những tổn thương tâm lý của bản thân, và mở lòng ra để tiếp nhận sự yêu thương và chữa lành. Hãy tìm kiếm sự trợ giúp của chuyên gia tâm lý nếu bạn thấy khó thực hiện. Qua một vài buổi tập chữa lành tổn thương, bạn sẽ học được cách kiểm soát cơn giận tốt hơn và tương tác với các con mình một cách nhân ái, hiền hòa.

19. Giúp trẻ hiểu rằng con người ta trở nên nhỏ nhen, bạo lực là vì họ đã từng phải chịu những cách cư xử đó từ người khác

Hãy giải thích rằng cả trẻ em lẫn các bậc phụ huynh đều cần phải chấm dứt thái độ ác nghiệt, và tỏ bày sự cảm thông đối với trẻ nếu chúng ta muốn trẻ lớn lên với một thiên hướng phi bạo lực, tràn đầy lòng nhân ái. Hãy giải thích rằng những kẻ sát nhân man rợ không phải là từ trên trời rơi xuống, mà chúng là sản phẩm của một xã hội vừa là thủ phạm gây ra, lại vừa chối bỏ nỗi đau và sự giận dữ của chúng. Hãy giải thích rằng, nỗi đau tinh thần chính là thứ làm bùng phát ra bạo lực. Khi bạn cùng các con xem thấy tin trên báo/TV về một vụ bạo lực, thì thay vì chỉ đơn thuần lên án kẻ thủ ác, hãy thử cùng con tìm hiểu xem điều gì đã góp phần gây ra cảm giác giận dữ, thù hận đó trong lòng hắn. Thay vì nói “Làm sao người đó có thể ra tay/gây ra chuyện động trời như vậy”, thì hãy giải thích cho trẻ rằng “Có nhiều lí do dẫn tới trạng thái giận dữ và thù hận đó. Trong xã hội, tất cả chúng ta đều có trách nhiệm phải ngăn chặn không để bất cứ ai trở nên giận dữ đến mức đó”. Đây có thể coi là hình thức giáo dục vỡ lòng về cảm xúc cho trẻ,  là cốt lõi trong việc tạo cho trẻ một cảm giác thấu hiểu và được tiếp sức, thay vì vô phương hướng và bất lực.

Tác giả: Tiến sĩ Cheryl Landy

Với sự đóng góp của tổ chức EPOCH (End all Corporal Punishment of Children) USA, một tổ chức vận động nhằm chấm dứt các hành vi đánh phạt với trẻ em  – website: http://ww.stophitting.org.

Nguồn ảnh bìa: http://www.wxrw123.com

Đọc thêm phần 1: 28 cách để dạy cho trẻ về tinh thần phi bạo lực, nhân ái và hòa bình-(Phần 1/3)

 

Comments

comments