Đào tạo nạn nhân của vi phạm nhân quyền để họ tự bảo vệ quyền của họ

Chiapas là một bang có dân số bản địa cao nhất ở Mexico. Theo thống kê, dân số bản địa ở đây có trình độ học vấn thấp, nghèo và tình trạng sức khỏe kém. Họ cũng phải chịu nhiều sự phân biệt đối xử được thể luật hóa. Điều này kìm hãm sự phát triển của họ. Vào năm 1990, những cuộc nổi dậy về chính trị và quân sự trong các cộng đồng bản xứ đã khiến chính quyền phản ứng tức giận, làm trầm trọng thêm tình hình và cho phép các hành động vi phạm nhân quyền xảy ra.

Nhiều các tổ chức phi chính phủ quốc tế và quốc gia đã vào cuộc để ngăn chặn những vi phạm này. Tuy nhiên, họ không thể tiếp cận hoặc gặp khó khăn  đối với  các trường hợp vi phạm nhân quyền xảy ra ở các vùng sâu vùng xa, vùng hẻo lánh. Ngoài ra người dân bản xứ Mexico thường đưa ra quyết định dựa trên các giá trị về sự đồng thuận cộng đồng. Các tổ chức phi chính phủ thường không hiểu được bối cảnh địa phương và điều này gây ra một số vấn đề.

Để giải quyết những bất cập trên, Mạng lưới của những cộng đồng người bảo vệ nhân quyền (The Network of Community Human Rights Defenders) bắt đầu đào tạo những thành viên trẻ của cộng đồng bản xứ ở Chiapas, Mexico để giám sát và bảo vệ các quyền của họ.

Người bảo vệ nhân quyền được đào tạo về quảng bá về nhân quyền và hợp tác với các cộng đồng của họ. Mặc dù vai trò cơ bản của họ là đáp trả lại các vi phạm nhân quyền của nhà nước Mexico, họ cũng sẽ quan tâm đến các vi phạm do chính quyền tại cộng đồng gây.

Đã có 30 người bảo vệ từ 14 khu vực khác nhau ở Chiapas, tuổi từ 18 đến 45, gồm nam và nữ. Trước khi trở thành một người bảo vệ nhân quyền, họ phải trải qua quá trình đào tạo kéo dài một năm. Hàng tháng, họ gặp mặt tại một phiên họp chuyên sâu về nhân quyền, các vấn đề hình sự bao gồm các chuyến thăm các cơ quan tòa án và quốc phòng. Đôi khi, những nhà hoạt động có ảnh hưởng được mời đến trao đổi tại các buổi họp. Mục đích của khóa đào tạo là xây dựng hiểu biết về quyền con người và tăng cường sự tự tin cũng như cung cấp các kỹ năng cần thiết như chụp ảnh, quay video, cách sử dụng máy tính cho những nhà bảo vệ nhân quyền.

Những người bảo vệ nhân quyền đưa khiếu nại đến chính phủ, cung cấp thông tin cho báo chí và các nhóm giám sát nhân quyền, tìm cách giải phóng hoặc hỗ trợ pháp lý cho những người bị giam giữ bất công. Họ cũng có khả năng xác định những người bị tạm giam và đưa ra yêu cầu Habeas Corpus khi các quyền dân sự đang bị vi phạm (Habeas Corpus: tiếng Latin có nghĩa là “giữ xác thân”, là một cơ chế pháp luật bảo hộ quyền nhân thân (quyền dân sự gắn liền với mỗi cá nhân) trong hệ thống thông luật cho phép một tòa Tối Cao có quyền triệu tập một cơ quan công quyền đang giam giữ một cá nhân phải đưa cá nhân đó ra trình diện trước tòa và đồng thời bắt buộc cơ quan công quyền đó cung cấp một lời giải thích lý do pháp lý cho việc bắt giữ và tạm giam cá nhân đó- Trích dẫn Luật Khoa). Họ biết cách nộp yêu cầu các biện pháp phòng ngừa khi các vi phạm nhân quyền sắp xảy ra và ai là người có thể tiếp cận để tố cáo khi chúng xảy ra. Đối với các vụ án phải đưa ra trước tòa hoặc yêu cầu một chiến lược pháp lý dài hạn, luật sư tư vấn hợp tác với những người bảo vệ nhân quyền.

Tại những cộng đồng bản xứ, những người bảo vệ nhân quyền tham gia vào các công việc tùy thuộc vào nhu cầu của cộng đồng đó. Họ tập hợp bằng chứng từ các nạn nhân và nhân chứng của các vi phạm nhân quyền, thu thập video và ảnh làm bằng chứng cho các lạm dụng và xác định cách tiếp cận phù hợp để can thiệp khi một vi phạm xảy ra. Họ cũng đào tạo cho những thành viên khác của cộng đồng những công việc này.

Cách tiếp cận loại bỏ dần sự can thiệp từ các yếu tố bên ngoài như thế này tạo ra nhiều thành công và tăng sự tự chủ của các cộng đồng bản xứ.

Tại Việt Nam, các cá nhân tại các cộng đồng thiểu số, nhất là các cộng đồng ở nông thôn, miên núi cũng đang phải chịu đựng rất nhiều các vi phạm nhân quyền. Rất nhiều các tổ chức phi chính phủ quốc tế và quốc gia không thể tiếp cận nguyên nhân lớn là do tính chất nhậy cảm của vấn đề trong thể chế hiện nay hơn là do các khó khăn về khoảng cách. Việc đào tạo những người bảo vệ nhân quyền tại địa phương có thể là một giải pháp khả thi. Nhà hoạt động Cấn Thị Thêu và con của bà là anh Trịnh Bá Tư chính là những người người bảo vệ nhân quyền tự thân học tập sau khi bản thân, gia đình và nhiều người trong cộng đồng của họ bị vi phạm nhân quyền. Và đến nay, tất cả chúng ta đều biết, vai trò của họ lớn ra sao trong cuộc đấu tranh đòi công lý cho cộng đồng của họ.

Lược dịch từ: Đào tạo nạn nhân của vi phạm nhân quyền để họ tự bảo vệ quyền của họ

Ảnh bìa: http://www.un.org

 

 

Comments

comments