Đồng Tâm và câu hỏi về giá trị tranh đấu của nhà hoạt động Việt Nam

Sau khi vụ việc tại Đồng Tâm xảy ra, nhất là sau động thái khởi tố vụ án của chính quyền Việt Nam, dư luận Việt Nam, đặc biệt là những người hoạt động có nhiều quan điểm khác nhau.

Một trong số đó là lời kêu gọi “cứ kệ Đồng Tâm”, khi ông Lê Đình Kình – đại diện cho người dân Đồng Tâm – cho rằng vẫn còn niềm tin vào Đảng. Có vẻ những phát biểu của người lãnh đạo của dân Đồng Tâm đã khiến cho nhiều người vốn đấu tranh cho Đồng Tâm tỏ ra bất mãn.

Không thể phủ nhận có rất nhiều cách thức đấu tranh cho một xã hội tốt đẹp hơn đang được các nhà hoạt động, nhà bất đồng chính kiến, nhà đấu tranh cho dân chủ thực hiện, nhưng nên chăng chúng ta cần có một cuộc thảo luận lớn về những giá trị mà chúng ta nên theo đuổi.

Chúng ta đang đấu tranh cho một xã hội tôn trọng nhân quyền, công lý, lấy con người làm trọng, bảo vệ kẻ yếu trước cường quyền hay chúng ta đấu tranh cho những người thuộc “phe ta”, nói cùng ngôn ngữ với ta, cùng ý thức hệ với ta? Chúng ta đấu tranh cho những lý tưởng tốt đẹp, thứ có thể mang lại hạnh phúc và công bằng cho tất cả mọi người hay chúng ta sử dụng con người làm công cụ để đấu tranh cho những lý tưởng?

Ý thức hệ?

Tôi tự hỏi rằng, ban đầu khi lên tiếng cho người dân Đồng Tâm, chúng ta có đang thực sự đấu tranh cho họ, hay chúng ta đang đấu tranh chống lại chính quyền, và coi việc của người dân Đồng Tâm như là một công cụ để chống chính quyền? Bởi khi người dân Đồng Tâm thể hiện thái độ tin tưởng vào Đảng, chúng ta ngay lập tức thay đổi thái độ với họ, chúng ta tuyên bố bỏ rơi họ. Và nếu như vậy, cái “công lý” mà chúng ta đấu tranh cho người dân Đồng Tâm là gì, hay cũng chỉ là một thứ tư lợi?

Khi đứng trước sự bất công kéo dài mà không được giải quyết thỏa đáng, khi số mệnh của mình rơi vào tình thế nguy hiểm, người dân Đồng Tâm đã không cam chịu. Họ đã hành động để bảo vệ những gì mà họ tin là xứng đáng thuộc về họ. Đó là một tinh thần dũng cảm vì công lý. Hơn hết, khi chính quyền ra quyết định khởi tố vụ án, họ vẫn tỏ thái độ tin tưởng vào chính quyền. Điều này cho thấy rằng, dẫu trước nay người dân tin tưởng vào nhà cầm quyền không có nghĩa là người dân thỏa hiệp và cam chịu. Họ vẫn kiên trì theo đuổi công lý với niềm tin vào tính chính trực của con người, ngay cả những người trong chính quyền.

Bất chấp ý thức hệ của người dân là như thế nào, công lý vẫn luôn xứng đáng được theo đuổi. Bất kể người dân đặt niềm tin vào ai, công lý vẫn luôn phải được thực thi. Và như thế, nếu bạn là một người yêu công lý, tôi hy vọng bạn sẽ sẵn sàng cùng tôi khước từ những lời kêu gọi “mặc kệ Đồng Tâm”.

Vị kỷ?

Thậm chí, còn có ý kiến cho rằng người dân Đồng Tâm đang đấu tranh cho một công lý mang màu sắc vị kỷ, với giả định là khi người dân giành được quyền lợi của riêng họ thì họ sẽ yên phận – vì vậy chẳng việc gì phải lên tiếng bênh vực họ. Dường như ý kiến này đang lan rộng, không chỉ trong một bộ phận người dân mà cả trong những nhà hoạt động.

Nhưng chúng ta phải thừa nhận một điều hiển nhiên rằng, công lý không thể trông đợi từ chính quyền, mà nó đến từ cách hành xử tích cực của người dân. Một trong những cách tạo ra công lý chính là hành động chống lại sự bất công.

Người dân Đồng Tâm cũng vậy, họ đang đấu tranh cho công lý ở quy mô nhỏ. Không thể đòi hỏi họ đấu tranh cho toàn dân tộc khi mà vấn đề lúc này đơn thuần là tranh chấp giữa họ và một bộ phận của chính quyền. Không thể đòi hỏi họ, trong lúc khốn cùng này, phải lên tiếng vì quyền tư hữu đất đai hay vì dân chủ. Đó là một yêu cầu quá sức và không chính đáng đối với người dân Đồng Tâm, thậm chí chính cái yêu cầu ấy mới đáng bị coi là vị kỷ.

Điều mà chúng ta nên tôn vinh ở người dân Đồng Tâm chính là tinh thần phản kháng. Và nếu như tất cả chúng ta đều dám dũng cảm chống lại sự bất công như họ, thì chắc hẳn rồi đây công lý sẽ được thực thi.

Sát cánh cùng Đồng Tâm

Liệu công lý có thể đạt được hay chăng, khi người dân Đồng Tâm phải đối đầu với một bộ máy chính quyền đồ sộ, mà không có ai đứng cùng họ? Chắc chắn họ sẽ nhanh chóng bị đè bẹp. Chúng ta không thể biện minh cho việc rời bỏ người dân Đồng Tâm rằng-thì-là-vì họ còn tin Đảng, hay vì vụ việc lần này chỉ là hệ quả từ những tranh giành nội bộ trong chính quyền, hay vì họ không cần sự giúp đỡ của chúng ta. Bởi nếu như vậy, ai sẽ đứng cùng chúng ta, ủng hộ chúng ta khi chúng ta lâm vào hoàn cảnh tương tự?

Tôi tin tưởng rằng, công lý chỉ dành cho những ai biết đứng lên phản kháng trước bất công. Thế nhưng, chúng ta không thể giành được công lý khi phải đơn độc đấu tranh trước một chính quyền quá lớn mạnh. Vì vậy, việc theo đuổi công lý không phải là vấn đề của một cá nhân mà phải là của cả một dân tộc. Để làm được điều đó, chúng ta cần phải đoàn kết. Và chúng ta cần phải sát cánh cùng người dân Đồng Tâm, không phải chỉ vì họ, mà hơn hết là vì công lý cho chính chúng ta.

Tôi cũng tin rằng, trước khi là một nhà hoạt động, với tư cách một công dân giàu trách nhiệm, mỗi chúng ta đều nên sát cánh bên người dân Đồng Tâm trên chặng đường gian nan đi tìm công lý.

 

Comments

comments