Giải quyết các vấn đề của cộng đồng thông qua giải quyết các yếu tố xã hội quyết định

 

Bức tranh về một cộng đồng lý tưởng. Nguồn ảnh: http://www.healthycarroll.org/

Để loại trừ bệnh tả, một trong những bước đi quan trọng nhất là cung cấp cho người dân nước uống sạch. Trong vụ dịch tả ở London năm 1854, bác sĩ John Snow đã lập bản đồ các nhà bị mắc bệnh. Ông phát hiện ra rằng nhiều người mắc bệnh đã hút nước từ một máy bơm được  gắn vòi vào một phần nước bẩn của sông Thames, bởi vì dựa theo hiểu biết thông thường, người ta cho rằng nước như vậy là tốt hơn nước từ đường ống mà họ đang có sẵn – thực ra thì nước từ đường ống này được lấy từ một nơi sạch hơn. Ông đã khoá bơm lại và thay thế đường ống nhận nước bơm, dịch bệnh ngừng lại gần như ngay lập tức. Sự hiểu biết của Snow về các yếu tố xã hội quyết định đối với bệnh tả, cùng với các công việc sau này của những người khác, cuối cùng đã giúp loại trừ căn bệnh tả, và từ đó nó không còn là nguy cơ ở hầu hết các nước phát triển nữa. Nhưng chúng cũng đóng vai trò ngăn chặn dịch bệnh năm 1854.

Như vậy nếu bạn muốn giải quyết hoặc ngăn ngừa một vấn đề về lâu dài, bạn phải xử lý các nguyên nhân gốc rễ của nó.

Nếu bạn nhắm vào giải quyết các nguyên nhân gốc rễ, bạn sẽ có nhiều khả năng thành công hơn trong việc giải quyết vấn đề đó trong ngắn hạn. Để chữa một căn bệnh, bạn phải làm nhiều hơn là chỉ điều trị các triệu chứng – tuy nhiên, bạn cũng thường phải điều trị các triệu chứng. Việc xử lý các yếu tố xã hội quyết định không những sẽ giải quyết được sự việc về lâu dài mà còn giảm bớt những tác động ở hiện tại của sự việc.

BẠN PHẢI GIẢI QUYẾT CÁC YẾU TỐ XÃ HỘI QUYẾT ĐỊNH VỀ SỨC KHOẺ VÀ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG NHƯ THẾ NÀO?

Bây giờ bạn đã tin rằng việc giải quyết các yếu tố xã hội gây ra hoặc ảnh hưởng đến các vấn đề về sức khoẻ và phát triển cộng đồng là quan trọng, vậy bạn sẽ làm điều đó bằng cách nào? Thực ra, việc giải quyết các yếu tố xã hội quyết định bao gồm 2 phần. Đầu tiên là xác định xem các yếu tố xã hội khác nhau ảnh hưởng đến vấn đề bạn quan tâm như thế nào, và thứ hai là lập ra và thực hiện một kế hoạch hành động dựa trên sự hiểu biết về cách thức, và góc độ thích hợp để tiếp cận chúng một cách thành công nhằm thay đổi cách mà vấn đề đó diễn ra trong cộng đồng, và cuối cùng là giải quyết vấn đề.

NHẬN BIẾT CÁC YẾU TỐ XÃ HỘI QUYẾT ĐỊNH

Vấn đề mà bạn đang giải quyết có thể là rất rõ ràng, hiển nhiên, nhưng rất có thể tất cả các yếu tố xã hội quyết định tới nó thì lại không rõ ràng như vậy. Có thể có các tập tục địa phương mà dường như là quá hiển nhiên đối với những người mà bạn đang cùng làm việc, tới mức họ không cho là đáng đề cập, ngay cả khi nhưng tập tục đó chi phối rất nhiều lên sự vận hành của cộng đồng. Nếu những tập tục đó là riêng có ở cộng đồng hoặc khu vực đó, và bạn không phải là người bản địa, bạn sẽ phải tìm hiểu về chúng nếu bmuốn có bất kỳ hy vọng nào để thay đổi tình thế. Trong các trường hợp khác, các yếu tố xã hội có thể phải được tìm ra bằng cách truy nhiều lớp rồi mới đến được nơi chúng bắt nguồn và có thể bị ảnh hưởng. Cách để tìm ra các yếu tố này và các yếu tố xã hội quyết định khác là tiến hành đánh giá cộng đồng.

Hãy đánh giá cộng đồng để tìm ra các yếu tố xã hội quyết định về vấn đề của bạn. Mục đích của việc đánh giá cộng đồng chủ yếu là để đánh giá cộng đồng đó về mặt các nhu cầu và tài sản, nhưng các chiến lược mà nó đề ra cũng rất có ích trong việc tìm kiếm các yếu tố xã hội quyết định về sức khoẻ và phát triển.

-Bắt đầu bằng cách trò chuyện với mọi người:

-Các nhà lãnh đạo cộng đồng

-Các thành viên của nhóm bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi vấn đề

-Các quan chức chính phủ

-Các nhân viên và tình nguyện viên của các tổ chức y tế phi chính phủ và các tổ chức phát triển cộng đồng (các NGO)

-Các nhà hoạt động và nhà tổ chức cộng đồng

-Bất cứ ai có lợi ích liên quan trong vấn đề mà bạn đang cố gắng giải quyết

Bạn có thể nghe ý kiến của mọi người nhiều cách khác nhau:

-Phỏng vấn cá nhân

-Phỏng vấn nhóm

-Các nhóm tập trung

-Các cuộc họp cộng đồng

-Các cuộc trò chuyện thân tình (phi chính thức)

-Lắng nghe và quan sát tại các cuộc tụ họp được tổ chức dành cho các mục đích khác

Tìm hiểu càng nhiều càng tốt về lịch sử cộng đồng. Các yếu tố xã hội quyết định về sức khoẻ và phát triển thường bám rễ sâu và bắt nguồn từ nhiều thế hệ trước.

Kỹ thuật “Nhưng tại sao?” thực ra hoàn toàn đơn giản. Một khi bạn đã có câu trả lời cho câu hỏi ban đầu, bạn hãy tiếp tục hỏi “Nhưng tại sao?” Làm như vậy cho đến cho đến chỗ xa nhất mà bạn có thể đi. Khi đó bạn sẽ có một câu trả lời mà trong đó xác định được gốc rễ của vấn đề, và do đó sẽ gợi ý một giải pháp.

GIẢI QUYẾT CÁC YẾU TỐ XÃ HỘI QUYẾT ĐỊNH

Như chúng ta đã tìm hiểu trong bài các yếu tố xã hội quyết định, hầu hết các yếu tố xã hội quyết định đều quy về 3 loại:

– Bất bình đẳng về kinh tế

– Tính kết nối, liên đới về xã hội

– Ý thức về tính hiệu lực, khả năng kiểm soát

Kinh tế của mọi người càng thấp thì họ càng ít gắn kết với nhau hơn – thông qua gia đình, hội nhóm và tổ chức xã hội, cộng đồng tín ngưỡng, v.v…; mọi người càng ít tin tưởng về về khả năng kiểm soát được hoàn cảnh và cuộc sống của bản thân thì càng có nhiều khả năng họ sẽ gặp nhiều vấn đề về sức khoẻ hơn so với những người khác trong xã hội mà có những điều kiện đó tốt hơn họ.

Và các cá nhân hoặc nhóm dân cư cụ thể rất có thể gặp bất lợi về sức khoẻ là vì:

– Chênh lệch giữa họ và những người khác trong xã hội về mức độ tiếp xúc, bị phơi nhiễm với những vấn đề đó.

– Chênh lệch về tính dễ bị tổn thương của họ đối với những vấn đề này.

– Khác biệt về hệ quả đến với họ trong những vấn đề đó.

Các đặc điểm này bồi đắp lẫn nhau trong một chu trình của sự nghèo đói và bất lực. Một sự can thiệp hiệu quả phải phá vỡ chu trình đó bằng cách nắm bắt các yếu tố xã hội quyết định phía sau nó và thay đổi chúng và các điều kiện mà chúng tạo ra một cách thực sự sâu rộng.

Bạn có thể tiến hành những biện pháp can thiệp mà có thể làm giảm bớt mức độ phơi nhiễm với bệnh tật của người dân, tính dễ bị tổn thương của họ, và các hậu quả mà người dân phải chịu từ các vấn đề sức khoẻ, cùng với những biện pháp can thiệp mà cũng có thể khuyến khích những thành quả về mặt bình đẳng về kinh tế, kết nối xã hội và ý thức về khả năng kiểm soát đời sống của bản thân. Bằng cách đó, bạn có thể giúp đỡ mọi người không chỉ cải thiện sức khoẻ của họ và của con cái họ, mà còn vươn lên nấc thang kinh tế xã hội cao hơn, nhờ đó củng cố vững chắc những thành quả của họ, và bảo đảm cho họ về thế hệ tiếp theo.

Điều này có vẻ như là một nhiệm vụ bất khả thi. Làm thế nào để thay đổi một xã hội? Thay vì cố gắng tập trung vào các vấn đề lớn lao, bạn có thể can thiệp vào những tình trạng về chính sách và môi trường mà phản ánh các yếu tố xã hội quyết định và có thể dễ dàng tác động đến sự chênh lệch về mức độ phơi nhiễm, dễ bị tổn thương và các hệ quả. Trong quá trình giải quyết các loại vấn đề này, những người mà bạn đang quan tâm tới có thể sẽ học hỏi được nhiều thứ mà họ cần để thay đổi địa vị của họ trong xã hội.

Môi trường ở đây ý không chỉ đề cập đến môi trường thiên nhiên mà còn chỉ toàn bộ môi trường của những người đang đề cập tới. Nó gồm môi trường vật chất được xây lên – nhà cửa, đường sá, các nguồn năng lượng, trang trại, v.v… – cũng như môi trường xã hội – văn hoá, các quy tắc và chuẩn mực xã hội, chính phủ, công việc kinh doanh, giáo dục, kinh tế… Từ “môi trường” ở đây gồm tất cả các cấu trúc tự nhiên, con người, xã hội, kinh tế, và chính trị xung quanh cuộc sống của mọi người.

Các điều kiện về mặt môi trường và chính sách bao gồm:

Kiến thức và kỹ năng. Kiến thức và kinh nghiệm cá nhân và nhóm có ảnh hưởng đến mức độ sẵn có của các nguồn lực giúp mang lại sức khoẻ và hạnh phúc. Chẳng hạn, một người dân làng biết cách vận động với chính phủ để có nước uống sạch sẽ có thể nâng cao đáng kể triển vọng về sức khoẻ của cộng đồng mình.

  • Việc giúp đỡ mọi người có được kiến thức và kỹ năng có thể chính là biện pháp can thiệp, hoặc là một phần của một biện pháp can thiệp rộng hơn. Ở trường hợp nào thì nó cũng cung cấp cho người tham gia các công cụ để bảo vệ hoặc cải thiện sức khoẻ và cuộc sống của họ. Chẳng hạn một số chương trình phát triển cộng đồng có bao gồm các lớp học xoá mù chữ như là một phần của sự trợ giúp mà họ cung cấp. Khi biết đọc biết viết, những người tham gia sẽ có được các kỹ năng cho phép họ tiếp tục và mở rộng các hoạt động phát triển cộng đồng mà họ đã khởi đầu, hoặc có công ăn việc làm tốt hơn cho bản thân và gia đình. Biết đọc biết viết cũng mang đến cho những người, thường là yếu thế, một phương tiện để làm chủ cuộc sống của họ bằng cách giúp họ hiểu được những lực lượng nào đang tác động đến họ (chưa kể đến điều khoản của hợp đồng và các loại văn bản khác mà họ được đề nghị đồng ý) và tự hành động cho quyền lợi của mình.
  • Việc cung cấp kiến ​​thức về các vấn đề và thực hành cụ thể về sức khoẻ có thể ảnh hưởng sâu sắc đến sức khoẻ của một cộng đồng. Chẳng hạn, các hành vi tình dục an toàn có thể giảm được tỷ lệ nhiễm HIV, và thông tin về điều trị tiêu chảy ở trẻ sơ sinh có thể làm giảm đáng kể tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh.
  • Trong cả hai ví dụ trên, việc giải quyết một vấn đề cụ thể nhằm giải quyết khía cạnh “làm chủ cuộc sống”, và cả vấn đề bất bình đẳng kinh tế nữa, như trong trường hợp dạy xoá mù chữ. Tùy thuộc vào cấu trúc của các chương trình, hầu hết đều có thể giải quyết vấn đề kết nối xã hội, bằng cách mang một cộng đồng hoặc một nhóm dân cư nào đó lại để cùng nhau làm việc về một vấn đề, hoặc bằng cách tạo ra một cộng đồng giữa những người có liên quan (ví dụ trong các lớp học xoá mù chữ).

Hỗ trợ trong phạm vi nhóm và giữa các nhóm. Hỗ trợ về mặt tinh thần, tình cảm từ gia đình và bạn bè, chẳng hạn để đối phó với sự căng thẳng của công việc khó khăn vất vả hay hoàn cảnh gia đình, sẽ giúp chúng ta chống chọi được với những hoàn cảnh không dễ thay đổi. Liên kết với các nhóm khác, chẳng hạn như các cộng đồng tín ngưỡng hoặc các tổ chức phi chính phủ, có thể giúp tiếp cận được các hàng hoá và dịch vụ. Một điều cũng rất quan trọng nữa, việc hợp sức cùng các nhóm khác để nhằm gia tăng các nguồn lực và cải thiện tình trạng sức khoẻ sẽ có thể nâng cao về lâu dài chất lượng cuộc sống của cộng đồng.

  • Xin nhắc lại, một biện pháp can thiệp để kết nối mọi người hoặc nhóm với những người/nhóm khác có thể là độc lập, hoặc là một phần của một biện pháp lớn hơn. Một cơ quan chính phủ có thể khuyến khích các nhóm kết hợp với nhau theo các tiêu chí về sắc tộc hoặc địa lý để nhận được tài trợ hoặc đào tạo cho các dự án sức khoẻ và phát triển cộng đồng. Trong một hoàn cảnh mà chính phủ bị nhìn nhận là đang rút lại các nguồn hỗ trợ, chẳng hạn một nhóm các làng/ xã không tiếp cận được các dịch vụ y tế – có thể cùng nhau yêu cầu chính phủ xây dựng một phòng khám y tế ở khu vực trung tâm để tất cả mọi người đều tới được. Các nhóm như vậy đại diện cho một kiểu căn bản nhất về tổ chức cộng đồng, trong đó đem các nhóm và cộng đồng lại với nhau để cùng vận động cho các quyền lợi của mình và làm chủ, kiểm soát được những gì xảy đến với mình.

Các rào cản, khả năng tiếp cận và cơ hội về các tài nguyên và dịch vụ. Một số nhóm xã hội, chẳng hạn như phụ nữ hoặc các sắc tộc thiểu số, phải chịu sự kỳ thị và các rào cản khác trong việc tiếp cận với giáo dục, việc làm và các dịch vụ cơ bản. Chất lượng và sự sẵn có của ngay cả hệ thống giáo dục cơ sở và các dịch vụ y tế còn không được phân bố công bằng giữa các nhóm xã hội.

  • Trong các trường hợp mà giáo dục, việc làm, dịch vụ và các thứ cần thiết khác được phân bố không đều, thì hành động thích hợp có thể là tổ chức cộng đồng, như đề cập ở trên, để đòi hỏi được đối xử bình đẳng; sử dụng hệ thống toà án để cố gắng tiếp cận và nắm bắt cơ hội; hoặc cố gắng giải quyết sự việc ở cấp độ địa phương, bằng cách sử dụng các tài sản sẵn có của cộng đồng và sáng kiến ​​của người dân địa phương. Nếu sáng kiến ​​này có từ chính phủ, nó có thể tạo nên các chương trình nhằm loại bỏ các rào cản đối với cơ hội và dịch vụ, chẳng hạn như nạn phân biệt đối xử, chi phí đắt đỏ, biệt lập về địa lý, thiếu thốn phương tiện vận chuyển, mù chữ và thiếu các kỹ năng làm việc.

Hậu quả của các hành động. Nghiên cứu từ lâu đã chỉ ra rằng mọi người có xu hướng thực hiện hoặc tiếp tục hành động nếu điều đó đem lại cho họ một sự tưởng thưởng nào đó, ví dụ bằng hàng hoá, sự tán thành của những người xung quanh, niềm vui, địa vị, sự thoả mãn, hoặc các kết quả tích cực, hơn là khi họ phải chịu những khó khăn như chi phí cao, sự phản đối, buồn phiền, mất địa vị hay thất vọng, bực bội. Nếu việc tiếp cận dịch vụ y tế hoặc những hàng hoá hay thực hành mang tính lành mạnh là khó khăn, chậm chạp, gây mệt mỏi, và thường kết thúc trong thất bại thì người ta sẽ nhanh chóng dừng lại mọi nỗ lực.

  • Một biện pháp khắc phục ở đây, như đã nói ở trên, là cải thiện khả năng tiếp cận và phá vỡ các rào cản đối với việc tiếp cận hàng hoá và dịch vụ, như vậy sẽ làm cho nỗ lực tiếp cận trở nên bớt khó nhọc hơn và như thế, người ta sẽ có nhiều khả năng thực hiện lại nhiều lần sau. Các chiến lược có thể bao gồm: cung cấp dịch vụ vận chuyển đến và đi từ các điểm cung cấp dịch vụ hoặc phân phối hiện có, đặt thêm các điểm cung cấp dịch vụ mới ở gần nơi có nhu cầu hơn, hoặc giảm bớt các quy định quan liêu. Nếu biện pháp can thiệp đó bao gồm cả hành động từ phía những người tham gia, thì các hành động này phải được lên kế hoạch theo từng bước nhỏ, để mọi người có thể dễ dàng thành công, ít nhất là lúc ban đầu. Một loạt các thành công nhỏ có nhiều khả năng phát triển ý thức về tính hiệu lực và giữ cho mọi người tiếp tục tiến lên, so với việc gặp phải ngay một thất bại lớn.

Mức độ phơi nhiễm hoặc bảo vệ khỏi các mối nguy hại. Tiếp xúc với các mối nguy hại từ môi trường – nước ô nhiễm, các chất độc hại hoặc các hành vi nguy hiểm tại nơi làm việc, các bệnh dịch như sốt rét, bạo lực lan tràn – làm tăng nguy cơ bệnh tật hoặc thương tích. Cũng các lý do như vậy, các hành động nhằm hạn chế hay xoá bỏ những mối nguy hiểm đó – khoan giếng mới, xây dựng quy trình bảo vệ an toàn tại nơi làm việc, các chiến dịch diệt trừ mầm bệnh, đàm phán một thỏa ước hòa bình – đều có tác dụng làm giảm khả năng xảy ra bệnh tật hoặc thương tích.

  • Một sự can thiệp để giảm bớt hoặc ngăn ngừa mức độ tiếp xúc với các mối nguy hại có thể có một số hình thức như sau. Một chương trình tự đào giếng hoặc sử dụng lọc nước để lấy nước sạch, đào cống rãnh, trồng cây lương thực không dùng thuốc trừ sâu hay phân hoá học, loại bỏ VOC (các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, các hoá chất thường có độc tính – sử dụng trong keo dán, thuốc nhuộm, sơn và dung môi – bay hơi ở nhiệt độ phòng và có thể ảnh hưởng đến sức khoẻ nhiều người) trong một tòa nhà, hoặc quét dọn một khu phố không những cải thiện được tình trạng sức khoẻ mà còn nâng cao ý thức về khả năng tự làm chủ hoàn cảnh và cuộc sống cá nhân của người tham gia.
  • Một cách tiếp cận khác có thể gồm việc vận động để xin trợ giúp hoặc các dịch vụ của chính phủ – khoan giếng, xây dựng hệ thống thoát nước, lập các phòng khám bệnh, vận chuyển công cộng… hay thông qua hoặc ngăn chặn các bộ luật làm ảnh hưởng đến mức độ phơi nhiễm trước cácmối nguy hại đến sức khoẻ. Những hành động này sẽ tác động đến cả sự kết nối xã hội (việc tổ chức cộng đồng đem cộng đồng hoặc các nhóm lại với nhau để tạo áp lực và vận động một cách có hiệu quả) và ý thức về khả năng tự làm chủ của người tham gia.
  • Một khả năng thứ ba cũng giải quyết cả sự kết nối và tính hiệu lực có thể gồm một sáng kiến làm ​​thay đổi hành vi hoặc truy tố – một công ty hoặc một bên khác chịu trách nhiệm về ô nhiễm, các hành vi không an toàn nơi làm việc, bán phá giá, xây dựng công trình kém chất lượng và nguy hiểm, bán hàng độc hại, hoặc các nguy cơ tiềm ẩn khác.

Chính sách. Các chính sách ảnh hưởng đến sức khoẻ và phát triển cộng đồng có thể là chính thức hoặc không chính thức và có thể là của các tổ chức chính phủ hoặc phi chính phủ (ví dụ các tập đoàn, tổ chức, quỹ, hội nghề nghiệp). Các chính sách này có thể liên quan đến việc cung cấp hàng hoá và dịch vụ (ví dụ: nước sạch, lương thực đầy đủ, chăm sóc sức khoẻ, giáo dục, nhà ở) hoặc các quy định và việc thực thi chúng (ví dụ các luật về môi trường và ma túy, quy định về phúc lợi, luật thương mại, các luật chống phân biệt đối xử về việc làm và giáo dục). Chính sách công thường phản ánh chuẩn mực của cộng đồng hoặc xã hội và do đó, thường là sự phản ánh trực tiếp các yếu tố xã hội quyết định.

  • Việc thay đổi hoặc lập ra chính sách nói chung thuộc vào phạm trù vận động chính sách. Điều này quan trọng vì các chính sách có thể và thực sự làm ảnh hưởng đến cả ba sự chênh lệch – mức độ tiếp xúc/phơi nhiễm, tính dễ bị tổn thương và các hệ quả – tạo ra những điều kiện bất lợi hơn cho những cộng đồng dâ cư gặp rủi ro.
  • Một sáng kiến ​​nhằm thay đổi chính sách có thể bắt đầu ở bất cứ cấp nào. Nó có thể bắt đầu từ chính phủ, được thực hiện bởi các nhà lập pháp, các quan chức dân cử hoặc được bổ nhiệm khác, hoặc một cơ quan mà một số nhóm công dân có quy mô khá lớn đang có khả năng phải chịu hoặc đã đang chịu từ trước, những bất bình đẳng về sức khoẻ. Nó có thể bắt đầu từ một tổ chức phi chính phủ hoặc tổ chức cơ sở mà làm việc với (hoặc được cấu tạo từ) nhóm đó. Hoặc nó có thể bắt đầu từ chính người dân, những người mà đơn giản là đã hết chịu đựng nổi tình hình.
  • Thay đổi chính sách thường là khó khăn, nhưng về dài hạn, nó có thể là phương cách hiệu quả nhất để cải thiện các kết quả về sức khoẻ và phát triển vì nó có thể dẫn đến thay đổi xã hội thực sự. Biện pháp can thiệp lý tưởng sẽ là một sự can thiệp có thể bắt nguồn từ, hoặc liên quan đến những người mà sẽ được hưởng lợi từ sự thay đổi đó, vì nó cho phép họ kiểm soát được những gì xảy ra với họ.

Những biện pháp can thiệp đa hướng, đa diện là lý tưởng nhất và nói chung là cần thiết để tạo ra sự thay đổi xã hội thực sự và lâu bền. Tuy nhiên, thực tế đặt ra đối với các tổ chức nhỏ là những can thiệp như vậy có thể là bất khả thi vì nguồn lực hạn chế và sự biệt lập về địa lý và/hoặc chính trị. Có ít nhất hai cách để giải quyết thực tế này: Một là thành lập một liên minh, lôi kéo các tổ chức khác – bao gồm các tổ chức phi chính phủ trong nước và quốc tế và thậm chí cả chính phủ nếu có thể – để gắn kết nỗ lực hợp tác trên nhiều mặt trận. Thứ hai là xây dựng một kế hoạch chiến lược dài hạn dựa trên nền tảng của Lão Tử, triết gia Trung Quốc, “Hành trình ngàn dặm bắt đầu từ một bước nhỏ đầu tiên.” Điều đó bao gồm sự khởi đầu bằng một vấn đề duy nhất nhằm giải quyết một việc nào đó có thể quản lý được và đạt được một thành công mà sẽ tiếp sinh lực và trao quyền cho những người bị ảnh hưởng. Tiếp đó bạn có thể tiếp tục sự việc kế tiếp, và tiếp nữa, luôn luôn duy trì và củng cố các thành quả trên hành trình. Bằng cách này, điều bạn có được sau cùng chính là một nỗ lựcnhằm giải quyết đầy đủ các yếu tố xã hội quyết định mà không vượt quá khả năng của bạn lúc đầu. Có thể mất một thời gian, nhưng triển vọng tạo ra sự thay đổi thực sự là cao hơn hẳn nếu bạn tiến hành từng bước một, miễn là đừng để mất tầm nhìn về mục tiêu.

Xây dựng năng lực bao gồm việc giúp đỡ người dân địa phương có được các kỹ năng và kiến ​​thức – và lập ra hoặc củng cố các tổ chức cộng đồng – cho phép họ hành động và kiểm soát số phận của họ. Điều đó có thể đòi hỏi việc đào tạo trực tiếp, sử dụng tài nguyên như trang Community Tool Box, và một lượng nhất định theo phương pháp “đào tạo ngay trong công việc”. Không có gì thay thế được kinh nghiệm trong lĩnh vực sức khoẻ và phát triển cộng đồng, mặc dù chắc chắn sẽ là hữu ích nếu đã có sẵn một nền tảng nào đó trước khi bị ném vào việc.

Vào một lúc nào đó – càng sớm càng tốt, và lúc bắt đầu thường là tốt nhất – người dân địa phương phải trực tiếp tham gia lập kế hoạch và thực hiện các chiến lược để cải thiện tình hình của họ. Việc đảm nhận trách nhiệm và sự lãnh đạo tạo ra cả ý thức về tính hiệu quả và sự kết nối của người dân địa phương, đồng thời đặt tương lai của họ vào đúng chỗ – trong tay chính họ.

Một mục tiêu quan trọng nữa là thực hiện các nhiệm vụ có thể hoàn thành được. Một doanh nhân địa phương, chủ một doanh nghiệp lốp xe lớn và đang ăn nên làm ra, một công ty bất động sản, và một số liên doanh thành công khác, được hỏi làm cách nào mà ông lên được vị trí của mình như lúc này. Câu trả lời của ông thật đơn giản: “Bò, đi bộ, chạy.” Ông đã bắt đầu từ một bước đi khiêm tốn, với thứ mà ông biết có thể xử lý được. Khi đã thành công với công việc nhỏ đó, ông đã dùng nó làm nền tảng để đảm nhận một cái gì đó thách đố hơn, củng cố thành tựu của mình một lần nữa khi ông đã thành công, và lại đi tiếp.

Thay đổi xã hội thường vận hành theo cùng một cách thức. Thành công dẫn đến thành công, và bạn rất có thể thành công hơn nếu bạn cố gắng một cái gì đó có tính thách đố nhưng có thể làm được. Một khi hoàn thành, bạn sẽ có một nền tảng từ đó giải quyết sự việc tiếp theo, hoặc các cấp độ vấn đề cao hơn. Các cộng đồng không bao giờ thiếu tài nguyên quan trọng nhất – là con người, và trí thông minh cũng như quyết tâm – nhưng họ có thể thiếu các nguồn lực vật chất cho phép họ cố gắng thay đổi toàn bộ xã hội – sự thay đổi đòi hỏi phải giải quyết một số yếu tố xã hội và các bậc quyền lực – một cách đồng thời. Tuy nhiên họ có thể thực hiện điều đó nếu họ tiến hành từng bước một.

Cuối cùng, bạn phải tiếp tục thực hiện từng bước một như vậy, lặp đi lặp lại trong tương lai nếu bạn muốn cộng đồng của mình tồn tại. Việc giải quyết các yếu tố xã hội quyết định về sức khoẻ và phát triển không phải là chuyện chỉ của một giai đoạn. Người ta phải duy trì được thành quả và các thực hành về sức khoẻ của mình, và dạy cho thế hệ tiếp theo những điều họ đã học được về cách tạo ra một cộng đồng khoẻ mạnh, để nó tiếp tục là một cộng đồng.

Nguồn bài dịch:Addressing Social Determinants of Health and Development

Nguồn ảnh bìa: http://www.healthycarroll.org

Comments

comments