Kỹ thuật tẩy chay: Từ A-Z

Ngày nay, những người dân đơn lẻ không chỉ phải chịu đựng một chính quyền chuyên chế mà còn thường xuyên phải đối phó với cả những tập đoàn kinh kế lớn, nơi mà dường như chỉ có một thứ là quan trọng – ĐỒNG TIỀN. Vì vậy Hate Change xin giới thiệu cùng bạn đọc một phương pháp đấu tranh đặc biệt hiệu quả khi mà đương đầu với các tập đoàn kinh tế – TẨY CHAY, thông qua một bài dịch về Cách tổ chức một cuộc tẩy chay theo Community Tool Box.

Bài dịch dưới đây sẽ cung cấp cho bạn đọc một kiến thức tổng quan về tẩy chay.

1. Tẩy chay là gì?

Nói một cách giản dị, tẩy chay là việc thuyết phục một số lượng lớn khách hàng không làm ăn kinh doanh với một người hay doanh nghiệp cụ thể. Thỉnh thoảng, việc tẩy chay cũng có thể diễn ra ở tầm quốc gia, khi một quốc gia từ chối giao thương với một quốc gia khác.

Một cuộc tẩy chay thực hiện 2 công việc chính sau đây: thứ nhất là tạo ra một hình ảnh rất tiêu cực về tổ chức/cá nhân bị tẩy chay trước công luận. Thứ hai, do kết quả của sự tai tiếng đó, việc tẩy chay sẽ đe dọa thứ quan trọng nhất đối với một doanh nghiệp – LỢI NHUẬN.

Một chiến dịch tẩy chay thành công sẽ thuyết phục một người hay một doanh nghiệp thay đổi một số chính sách nhất định.

Ví dụ thành công: Trong thập niên 1970, Tập đoàn Nestle hứng chịu sự chỉ trích trên khắp thế giới về việc bán sữa bột công thức cho trẻ sơ sinh ở các quốc gia kém phát triển. Việc này đã gây ra cái chết cho rất nhiều trẻ em. Thay vì nuôi trẻ bằng sữa mẹ, các bà mẹ đã sử dụng sữa công thức của Nestle. Điều không may là nước dùng để trộn với sữa bột không phải lúc nào cũng sạch, do đó gây nhiều ca nhiễm trùng. Thêm vào đó, nhiều bà mẹ không có tiền để mua đủ lượng cần thiết sữa bột cho trẻ nên đã cho trẻ uống sữa bị pha loãng quá mức. Hai yếu tố này dẫn đến sự suy dinh dưỡng và tử vong. Kinh hoàng khi nhận ra thực tế này, người tiêu dùng khắp thế giới bắt đầu tẩy chay Nestle vào năm 1974. Sau 10 năm, tập đoàn này đã phải nhượng bộ và đồng ý thay đổi việc tiếp thị sản phẩm sữa cộng thức cho các bà mẹ ở các nước đang phát triển. Tuy nhiên, một thực tế đau lòng khác là cho tới nay, công ty đã không thực hiện đúng những gì đã hứa hẹn. Vì vậy mà vài năm gần đây, các nhà hoạt động lại tiếp tục chiến dịch tẩy chay này.

Còn tẩy chay thứ cấp thì nhằm vào mục tiêu là một bên thứ ba. Nghĩa là bạn từ chối mua bất cứ thứ gì từ một ai đó bán các sản phẩm được sản xuất bởi công ty mà bạn tẩy chay. Chẳng hạn, vào đầu và giữa thập niên 1990, đã có một cuộc tẩy chay nhằm vào công ty Nike để buộc chấm dứt các vi phạm nhân quyền diễn ra tại các cơ sở sản xuất của hãng này tại Indonesia. Đây vẫn là một cuộc tẩy chay sơ cấp, như chúng ta đã nhắc tới ở trên.Có hai loại tẩy chay: tẩy chay sơ cấp và tẩy chay thứ cấp. Tẩy chay sơ cấp là việc quyết định không mua hàng hóa hoặc dịch vụ của một công ty nào đó mà bạn không đồng ý với các chính sách của họ. Ví dụ: Liên Hiệp Baptist Phương Nam (một tổ chức của đạo Tin Lành) đã yêu cầu các thành viên của mình tẩy chay công ty Walt Disney vì công ty này áp dụng những chính sách ủng hộ cho những nhân công thuộc giới đồng tính và chuyển giới (LGBT) của mình. Nhìn chung, khi ai đó nói tới tẩy chay, thì thường là tẩy chay sơ cấp.

Tuy nhên, nếu có những người vì tức giận với hãng Nike mà tẩy chay luôn một cửa hàng bán giày nào đó, như cửa hàng Foot Locker, chỉ vì trong các loại giày nó bán có cả giày Nike, thì đó được gọi là tẩy chay thứ cấp. Theo luật lao động của Mỹ thì tẩy chay thứ cấp là bất hợp pháp.

Cuối cùng, khi một cuộc tẩy chay được thực hiện bởi các nhân công nhằm vào người chủ lao động bằng cách ngưng hay làm chậm lại tiến độ công việc thì nó được gọi là đình công.

Vài nét về lịch sử: Từ “tẩy chay” (tiếng Anh: boycott) lần đầu xuất hiện vào cuối thế kỷ 19, khi những tá điền người Ailen trở nên giận dữ trước những chính sách thu địa tô tàn nhẫn của một địa chủ người Anh tên là Charles Boycott. Những người tá điền này đã từ chối làm việc (canh tác) như thường lệ và tẩy chay ông Boycott cả về mặt kinh tế và xã hội.

2. Tại sao cần tổ chức một chiến dịch tẩy chay?

Mặc dù nhiều vụ tẩy chay thường được tổ chức theo cùng một cách, nhưng chúng có thể được sử dụng vì nhiều lý do khác nhau. Một số cách phổ biến nhất là:

Như một mục đích tự thân: Đôi khi, một nhóm có thể thực hiện tẩy chay mà không thực sự trông đợi rằng cá nhân/tổ chức bị tẩy chay sẽ chấp nhận thay đổi bất cứ điều gì. Trong trường hợp này, các thành viên của nhóm có thể cảm thấy việc thể hiện quan điểm của họ – sự bất đồng với công ty – là xứng đáng với thời gian và công sức bỏ ra khi thực hiện chiến dịch tẩy chay. Việc tẩy chay có thể thực hiện, một cách giản dị, như một hành động nhằm gây chú ý của dư luận. Ví dụ, một nhóm hoạt động vì môi trường có thể muốn được chú ý vì việc chống lại các hoạt động gây ô nhiễm của một công ty nào đó.

Một hoàn cảnh khác nữa mà có thể sử dụng chiến thuật tẩy chay như một mục đích tự thân là khi một nhóm muốn mọi người ngừng mua một sản phẩm nhất định. Các thành viên của nhóm không nhất thiết là đang giận dữ với công ty sản xuất ra nó, mà họ chỉ đơn giản là muốn người tiêu dùng không tiếp tục mua một thứ nào đó. Sản phẩm, chứ không phải là những con người đứng sau nó, mới là trọng tâm của loại hình tẩy chay này. Ví dụ, một nhóm có thể yêu cầu các bậc cha mẹ ngừng mua các sản phẩm tã lót dùng một lần. Thay vì yêu cầu tất cả các công ty mà đang sản xuất tã lót dùng một lần – ngừng việc sản xuất ra chúng (kịch bản này không khả thi cho lắm), nhóm sẽ đề nghị người tiêu dùng thay đổi hành vi của họ.

Việc sử dụng phương pháp tẩy chay như một mục đích tự thân này đặc biệt phổ biến trong những trường hợp “lấy trứng chọi đá” – nghĩa là, khi mà nhóm tổ chức cảm thấy rằng họ có thể tạo ra một sự khác biệt nhỏ nào đó, nhưng khó có thể làm thay đổi được chính sách của một tập đoàn lớn mạnh hơn nhiều.

Hủy diệt một cá nhân hoặc một tập đoàn. Các vụ tẩy chay cũng có thể có một mục tiêu mang tính chết chóc hơn nhiều – buộc một công ty hay một cá nhân ngừng hoạt động trong lĩnh vực đó. Mặc dù các cuộc tẩy chay hiếm khi được sử dụng dưới hình thức này, nhưng nó cũng có thể là mục tiêu tối hậu của những người tổ chức.

Là một công cụ để thương thuyết: đây là phương pháp phổ biến nhất và nằm giữa hai thái cực nói trên. Một nhóm có thể sử dụng việc tẩy chay để thuyết phục một cá nhân, công ty hoặc quốc gia thay đổi những hành vi hoặc thực hành nào đó mà nhóm đó không đồng ý. Trong kịch bản này, tẩy chay được sử dụng như một công cụ để gây sức ép buộc thay đổi chính sách. Các vụ tẩy chay có thể yêu cầu một công ty phải tạo ra những loại vỏ hộp thân thiện môi trường hơn cho các sản phẩm của họ; buộc họ phải đối xử tốt hơn với nhân viên; hoặc phải thực hiện nhiều việc khác.

3. Những ưu điểm của việc tẩy chay

Ưu điểm lớn nhất của việc tẩy chay tất nhiên nằm ở sự thành công mà nó có thể đạt được trong việc buộc một cá nhân hoặc doanh nghiệp thay đổi các chính sách mà bạn mong muốn.

Vì sao tẩy chay có thể có hiệu quả như vậy? Về cơ bản, bởi vì tẩy chay là một công cụ kinh tế – và nó được sử dụng để chống lại những đối tượng mà lâu nay đã quen với việc nắm thế chủ động về kinh tế. Tiền là ngôn ngữ dễ hiểu nhất đối với các công ty, tập đoàn hoạt động vì lợi nhuận. Một cuộc tẩy chay sẽ nói với họ bằng chính ngôn ngữ của họ (ngay cả khi họ không muốn nghe thông điệp ấy!). Trên thực tế, một cuộc khảo sát được thực hiện trên khắp nước Mỹ vào năm 1991 đã cho thấy các lãnh đạo doanh nghiệp coi việc tẩy chay là có hiệu quả hơn so với các chiến dịch viết thư, vận động hành lang, hoặc kể cả hành động tập thể – để thuyết phục họ thay đổi chính sách của mình..

Có những ưu điểm khác nữa khi tiến hành tẩy chay, dù không dễ nhận thấy như vậy. Mặc dù không có lý do nào trong số đó có thể là đủ để khởi động một cuộc tẩy chay, nhưng chúng là những lợi ích quan trọng cần nhận biết:

  • Tẩy chay cho phép mọi người đặt tiền của họ vào những nơi có thể hiện những giá trị của họ. Các vụ tẩy chay đem lại cho mọi người trong cộng đồng một cách thức để đứng lên vì những điều mà họ tin tưởng. Nếu được tổ chức tốt, nó cho phép mọi người làm được điều đó một các dễ dàng và ít “đau đớn”. Tóm lại, tẩy chay có tác dụng khuyến khích trách nhiệm công dân của các thành viên trong cộng đồng.

  • Tẩy chay tạo ra rất nhiều sự chú ý đối với bạn cũng như mục tiêu và lý tưởng của bạn. Khi một số người bắt đầu tẩy chay, những người khác sẽ chú ý theo. Tẩy chay là một sự kiện mang nhiều giá trị tin tức và sẽ được báo chí địa phương loan tải. Nhờ đó, bạn có cơ hội để giải thích về lập trường của nhóm mình với tất cả mọi người trong cộng đồng.

  • Cuối cùng, các doanh nghiệp khác sẽ nhận ra rằng thà đàm phán với bạn còn hơn là chịu rủi ro của việc bị tẩy chay.

4. Khi nào thì nên tổ chức một cuộc tẩy chay?

Các vụ tẩy chay thực sự là một hành động “chiến tranh”. Bạn đang tấn công “kẻ địch” của mình – ở nơi mà nó dễ bị tổn thương nhất. Và như vậy, chúng tôi khuyên bạn chỉ nên tổ chức tẩy chay như là phương án cuối cùng – khi các bước nhẹ nhàng hơn không còn hiệu quả. Cho dù bạn đang chiến đấu với một cửa hàng tạp hóa địa phương hoặc một công ty đa quốc gia thì bước đầu tiên cần làm là cố gắng đối thoại để tìm ra một nền tảng chung nào đó.

Tuy nhiên đôi khi việc này lại không có tác dụng. Không phải lúc nào cũng có thể thuyết phục những người khác có cách nhìn giống như bạn, hay thậm chí là không thể thỏa hiệp được, nếu không sử dụng tất cả những gì bạn có trong tay. Trong những trường hợp như vậy, khi mà mọi biện pháp khác đã trở nên bất lực, thì bạn có thể cân nhắc việc tổ chức một cuộc tẩy chay.

Nếu đang cân nhắc thực hiện một cuộc tẩy chay, hãy đảm bảo rằng bạn đã nhìn nhận vấn đề ở mọi góc độ. Hãy trả lời những câu hỏi bên dưới để quyết định xem đây đã phải là lúc để bước vào cuộc chiến hay chưa.

  • Liệu một cuộc tẩy chay có gây mất cảm tình của một ai đó mà lâu nay đã ủng hộ cho tổ chức của bạn và do đó đe dọa tới lợi ích kinh tế của chính bạn hay không? Ví dụ: nhóm của bạn muốn tẩy chay một công ty nhỏ ở địa phương do ngược đãi nhân công của họ, những người mà hầu hết đều là dân mới nhập cư gần đây. Tuy nhiên, một tập đoàn lớn hơn – vốn đã ủng hộ mạnh mẽ nhóm của bạn trong quá khứ – lại là một đối tác thầm lặng của công ty kia. Nếu bạn tiến hành tẩy chay, bạn có nguy cơ gây phẫn nộ cho nhóm mà đã hỗ trợ bạn và bị cắt nguồn tài trợ. Nếu vậy thì phải làm sao đây? Tổ chức của bạn còn muốn tiến hành cuộc tẩy chay này không? Hay muốn tìm những cách khác đỡ gay gắt hơn để giải quyết vấn đề? Hay là nên tìm một mặt trận khác để chiến đấu?

  • Có khả năng nào mà trong đó tổ chức hoặc doanh nghiệp bạn muốn tẩy chay có thể dùng pháp luật để đòi bồi thường thiệt hại do hành động tẩy chay gây ra không? Liệu tổ chức của bạn có bị kiện? Các cuộc tẩy chay về cơ bản là hợp pháp ở Hoa Kỳ và Canada, cũng như ở nhiều nơi khác trên thế giới. Tuy nhiên, chúng tôi khuyên bạn nên trao đổi kỹ lưỡng với luật sư và đảm bảo là bạn hiểu được những hậu quả có thể có của hành động này.

  • Tổ chức của bạn có đủ thời gian và các nguồn lực cần thiết để thực hiện một cuộc tẩy chay không? Một cuộc tẩy chay đòi hỏi nhiều thời gian và công sức – những nguồn lực mà có thể được sử dụng vào những mục đích khác. Hơn nữa, các cuộc tẩy chay không mang lại thành công ngay tức thì – phần lớn đều phải mất nhiều năm mới thành công. Có những chiến dịch còn chẳng đem lại kết quả gì. Bạn có sẵn lòng dồn hết nỗ lực của mình vào đó không?

Có lẽ không có câu trả lời nào dễ dàng cho những câu hỏi này cả – và một mình câu trả lời cho bất kỳ câu hỏi nào trong số này cũng không có ý nghĩa dứt khoát để quyết định có nên tiến hành tẩy chay hay không. Nhưng bằng cách nhìn vào bức tranh toàn cảnh, tổ chức của bạn sẽ có thể xác định được liệu có nên thực hiện một cuộc tẩy chay ngay bây giờ hay không.

5. Tổ chức một chiến dịch tẩy chay như thế nào?

Nếu bạn đã cân nhắc về những lợi thế và khó khăn đề cập ở trên và vẫn quyết định tiến hành tẩy chay, thì hãy hành động thôi! Các bước dưới đây trình bày tổng quan về những gì bạn cần làm để tiến hành tẩy chay thành công.

Có những mục tiêu thực tế và rõ ràng

Như chúng ta đã thảo luận trong phần đầu, nói chung có ba lý do khiến một nhóm có thể quyết định tổ chức tẩy chay: nhằm mục tiêu tự thân, nhằm mang lại những thay đổi cụ thể, hoặc khiến một người hoặc một công ty phá sản. Nhóm của bạn mong muốn đạt được điều gì? Ngoài ra, hãy suy nghĩ về bất cứ điều gì (nếu có) mà nhóm bạn sẵn sàng từ bỏ hoặc thỏa hiệp. Ví dụ, bạn có thể mong muốn một công ty tăng 100% số lượng phụ nữ và người dân tộc thiểu số ở các vị trí quản lý, nhưng sẽ sẵn sàng chấp nhận một con số nhỏ hơn.

Hoặc là, bạn có thể có một mục tiêu dài hạn, nhưng cũng sẵn sàng chấp nhận một cái đích nhỏ hơn, đặc biệt là trong ngắn hạn. Ví dụ, một nỗ lực ở cấp toàn thành phố (trong trường hợp thành phố nhỏ) có thể có mục tiêu cuối cùng là buộc một tập đoàn quốc gia ngừng đóng gói bất cứ thứ gì bằng nhựa PVC, loại nhựa bán rất chạy nhưng lại khiến cho việc tái chế trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, bạn cũng có thể có những mục tiêu nhỏ hơn mà dễ đạt được. Bạn có thể đặt mục tiêu là nâng cao nhận thức của dư luận về nhựa PVC là gì, nhu cầu tái chế ra sao và giới thiệu tổ chức của bạn đang làm gì. Khi đó, dù tập đoàn lớn kia không thay đổi tất cả các chính sách của họ do bị tẩy chay, thì bạn vẫn có thể coi những nỗ lực của mình là thành công.

Cho dù mục tiêu của bạn là gì, bạn cũng cần hiểu rõ điều gì tạo nên hiệu quả của một cuộc tẩy chay. Theo Cesar Chavez, người đã lãnh đạo rất thành công các cuộc tẩy chay chống lại những người trồng nho tại tiểu bang California trong những năm 1960, 1970, thì bạn cần phải thuyết phục được khoảng 5% người tiêu dùng tham gia tẩy chay để gây ảnh hưởng về tài chính lên đối thủ. Nếu bạn có thể thuyết phục được mười phần trăm người tiêu dùng, tác động của nó sẽ là cực kỳ khốc liệt.

Tuy nhiên có khi việc đó cũng không quan trọng.  Chỉ riêng chuyện có thể bị tẩy chay đã là rất đáng sợ đối với các tổ chức rồi, nhất là khi nó được tiến hành bởi một tổ chức có khả năng dẫn dắt việc này. Mối đe dọa về sự mất mát trong kinh doanh có thể là đủ để khiến lãnh đạo doanh nghiệp phải ngồi vào bàn đàm phán.

Tìm hiểu tình hình

Nếu bạn muốn tẩy chay một tổ chức, bạn nên biết tất cả mọi điều về tổ chức đó – họ là ai, họ đang làm gì, và tại sao họ làm như vậy. Bạn nên chuẩn bị sẵn sàng để trả lời đủ các thể loại câu hỏi hóc búa, dù là đến từ các nhà khoa học hay những bà nội trợ. Cần chắc chắn rằng thông tin của bạn là có cơ sở. Nói chung, những người quan tâm đủ nhiều để tham gia vào các hoạt động xã hội đều là những người biết suy nghĩ. Họ sẽ muốn đánh giá cẩn trọng từng tình huống cụ thể rồi mới ra quyết định xem là nên làm gì. Mặc dù yếu tố cuốn hút về cảm xúc có thể rất mạnh nhưng phải luôn được củng cố bởi các dữ kiện thực tế và suy luận logic.

Ngoài ra, hãy chắc chắn rằng các dữ kiện của bạn được lấy từ những nguồn đáng tin cậy và được chấp nhận rộng rãi.

Biết tất cả mọi đối tượng mà bạn muốn tẩy chay. Điều này đặc biệt quan trọng khi bạn thực hiện tẩy chay một tập đoàn có quy mô rất lớn. Đó là bởi vì các tập đoàn lớn thường sở hữu nhiều công ty nhỏ hơn. Ví dụ: trong trường hợp Nestle, đây là một công ty mẹ bao hàm rất nhiều các chi nhánh, công ty con. Nếu bạn muốn tẩy chay Nestle, bạn cần biết được tất cả những thương hiệu và sản phẩm của nó – từ Stouffer’s, Libby’s cho tới Friskies và Perrier – để đề nghị mọi người đừng mua.

Hợp tác với các nhóm khác có chung quan điểm. Trong khi việc này là quan trọng đối với các chiến dịch tẩy chay ở cấp địa phương, nó là cực kỳ thiết yếu để tẩy chay thành công một tập đoàn lớn. Bất kể là tẩy chay nhằm vào một cửa hàng tạp hóa địa phương hay một tập đoàn đa quốc gia, thì nguyên tắc chung là càng nhiều người tham gia, hiệu quả của việc tẩy chay sẽ càng cao. Vì thế, sẽ là một lựa chọn khôn ngoan khi phối hợp cùng những nhóm mà có rất nhiều người nghe theo.

Trong các cộng đồng của chúng ta, vốn dĩ đã có nhiều kênh thông tin liên lạc – thông qua các câu lạc bộ, các tổ chức, nhà thờ,… Hãy sử dụng chúng. Hãy nghĩ xem cuộc tẩy chay của mình sẽ mạnh mẽ thế nào nếu bốn, năm hoặc năm mươi nhóm giống như bạn cùng yêu cầu tất cả thành viên của họ tham gia. Hãy gặp gỡ với các nhóm mà có thể và sẽ đưa ra lời kêu gọi trong bản tin hàng tháng của họ, hãy nói về việc đó trong cuộc họp hội đồng quản trị của họ, hoặc thảo luận về vấn đề đó trong nhà thờ của họ (nếu tổ chức đó là 1 giáo hội). Ở đây chúng ta rút ra điều gì? Đó là: đừng bỏ qua sức mạnh của sự hợp tác.

Hãy để đối tượng của việc tẩy chay biết dự định của bạn. Khi bạn đã tìm hiểu kỹ lưỡng tình hình, tìm ra các đối tác để cùng phối hợp, và đã sẵn sàng chiến đấu, thì sẽ một khởi đầu khôn ngoan sẽ là nói cho công ty kia biết bạn đang sắp làm gì. Việc đe dọa này đôi khi (mặc dù cũng hiếm khi) là tất cả những gì bạn cần làm. Khi công ty kia thấy rằng bạn hoàn toàn nghiêm túc về việc tẩy chay họ, họ có thể quyết định ngồi vào bàn đàm phán và hợp tác với bạn.

Cách tốt nhất để thông báo cho tổ chức mà bạn muốn tẩy chay là thông qua một lá thư, gửi qua đường bưu điện hoặc fax tới văn phòng của họ. Cuộc gọi điện thoại có thể không được bắt máy, và gửi e-mail có thể không được coi là nghiêm túc. Các bức thư có thể được truyền tay nhau giữa những người trong hội đồng quản trị, và ít có khả năng bị diễn giải sai so với việc gọi một cú điện thoại.

Khi bạn viết thư, hãy nhớ những điều này

– Giọng điệu của bức thư cần phải rõ ràng và chuyên nghiệp. Không nên tỏ ý đe dọa thẳng thừng tổ chức kia, nhưng đồng thời, cũng phải nói rõ việc bạn định làm và hậu quả có thể có của hành động ấy.

– Bức thư nên được viết trên nền letterhead của cơ quan, tổ chức.Letterhead này có thể là của chính nhóm tổ chức vụ tẩy chay, hoặc của cá nhân hoặc tổ chức quyền lực nhất, có danh tiếng nhất mà tham gia vào vụ tẩy chay. Hiệu quả tổng thể của nó là nhằm cho những người bên đối phương biết rằng nỗ lực của bạn là rất có trọng lượng.

– Nếu có nhiều nhóm cùng hợp tác trong vụ tẩy chay này, thì bức thư cần trình bày rõ ràng những thông tin sau:

  Tại sao lại tổ chức tẩy chay;

Bạn muốn đạt được điều gì từ việc tẩy chay này;

Khi bạn dự định chính thức bắt đầu cuộc tẩy chay: bạn có thể cân nhắc cho đối phương 2 tuần để phản hồi trước khi chính thức bắt đầu. Tuy nhiên, hãy cẩn thận để đừng bị rơi vào bẫy của chiến thuật “trì hoãn” – trong đó công ty kia sẽ tiếp tục gặp gỡ với bạn để ngăn chặn nỗ lực của bạn vô thời hạn.

Lá thư nên được ký bởi người đứng đầu của nhóm hoặc các nhóm tiến hành tẩy chay

Kiểm tra nhiều lần bức thư để soát các lỗi chính tả và ngữ pháp

Gửi bức thư tới cho CEO hoặc chủ tịch công ty và/hoặc chủ tịch hội đồng quản trị hoặc những người tương đương. Trong mọi trường hợp, bạn luôn phải gửi thư tới người đứng đầu của tổ chức đó (CEO/chủ tịch). Đối với những tổ chức lớn hơn, bạn nên cc cho người phụ trách bộ phận xử lý khiếu nại/quan hệ khách hàng, và với bất cứ ai chịu trách nhiệm về vấn đề cụ thể mà bạn đang phản đối. Ví dụ: nếu muốn họ thay đổi chính sách về nhân sự, thì hãy gửi thư tới cả cho giám đốc nhân sự. Bạn cũng nên gửi bức thư đó tới cho các đại diện của báo giới, như một sự thông báo trước, tuy nhiên cũng không nên trông đợi sự vào cuộc của báo chí ngay lúc này.

Hãy để mọi người khác biết rằng bạn đang tổ chức một cuộc tẩy chay, rằng bạn muốn họ cùng tham gia vào, và tại sao họ nên làm như vậy. Khi bạn đã cho phía tổ chức mà bạn định tẩy chay biết điều gì đang diễn ra mà lại không nhận được phản hồi tích cực (lời mời thương lượng), thì đã đến lúc chia sẻ với tất cả mọi người về kế hoạch của bạn.

– Thông báo cho bạn bè và đồng nghiệp của bạn biết. Nếu bạn không thuyết phục được họ tham gia cùng thì bạn có thể sẽ khó để thuyết phục được những người khác.

– Tổ chức họp báo để thông báo cho tất cả mọi người biết việc mà bạn đang làm và rằng bạn muốn họ tham gia cùng.

Khi lên kế hoạch họp báo, bạn cần nắm cách thức và thời điểm tiếp cận truyền thông và xây dựng một yếu tố trực quan mạnh cho chiến dịch.

  • Biểu tình theo kiểu chặn lối ra vào nơi trụ sở của tổ chức mà bạn tẩy chay, hoặc tổ chức một loại biểu tình khác;

  • Viết một lá thư gửi đến biên tập viên của tờ báo địa phương;

  • Sử dụng quảng cáo có trả phí;

  • Tạo ra áp-phích và tờ rơi để giải thích những việc bạn đang làm;

– Viết về cuộc tẩy chay trong các thư thông báo (newsletter) của bạn, hoặc đề nghị các nhóm khác cũng viết về cuộc tẩy chay này trong newsletter của họ.

Khi bạn nói cho mọi người về việc bạn đang làm, thì điều quan trọng không kém là giải thích tại sao việc đó lại đang xảy ra.

Đây có thể là phần quan trọng nhất. Không chỉ mọi người cần biết việc tẩy chay đang diễn ra, họ còn cần phải biết tại sao việc đó đáng được ủng hộ.

Và vì vậy, hãy đảm bảo rằng việc làm truyền thông của bạn phải:

– Đưa ra những lí do vững chắc về việc tại sao khách hàng cần tham gia vào chiến dịch tẩy chay.

– Được cập nhật khi có thông tin mới. Nếu có thông tin mới về công ty bị tẩy chay hoặc kết quả cuộc tẩy chay thì nên đưa ra cho tất cả mọi người biết.

– Đủ đơn giản và dễ hiểu. Nếu bạn muốn thuyết phục nhiều người, thông tin phải đủ đơn giản để sao cho người ta không cần bằng cấp cao vẫn có thể hiểu điều gì đang xảy ra. Tất nhiên, những người tổ chức tẩy chay nên hiểu tất cả những vấn đề kỹ thuật liên quan đến vấn đề – như chúng tôi đã nói ở trên, và sẵn sàng trả lời các câu hỏi hóc búa. Tuy nhiên, bạn không thể mong đợi hầu hết mọi người trên đường phố phải bỏ ra từng ấy thời gian để cố gắng hiểu nó.

Đưa ra những lựa chọn khác cho thứ mà bạn đang tẩy chay

Nếu ai đó bảo bạn hãy tẩy chay nước uống, thì có lẽ sẽ không thể thuyết phục được bạn về lý do cần phải tẩy chay nó– và đơn giản là bạn sẽ không làm điều đó. Bất kể những lí do được đưa ra thuyết phục cỡ nào – như tình trạng lạm dụng trẻ em, quyền động vật, môi trường trong sạch – thì thực tế vẫn là bạn cần phải uống nước để tồn tại. Chuyện tẩy chay như thế sẽ không đi tới đâu cả.

Trên thực tế, mặc dù có những thứ mà một nhóm có thể muốn tẩy chay thì không đến nỗi thiết yếu như nước uống, nhưng cũng cần phải làm rõ điều này – nếu bạn đang tẩy chay những thứ mà mọi người đã quen sử dụng lâu nay, thì hãy đảm bảo rằng bạn có thể cho họ một lựa chọn khác. Thực tế đơn giản là, hầu hết mọi người đều muốn làm điều đúng đắn – nhưng họ không muốn vì thế mà phải tốn quá nhiều công sức.

Hãy khiến cho việc tẩy chay trở nên dễ dàng đối với họ. Nếu bạn yêu cầu mọi người tẩy chay sản phẩm của một công ty nào đó, hãy gợi ý cho họ các sản phẩm tương tự với mức giá tương tự (hoặc thấp hơn). Nếu bạn đang tẩy chay một cửa hàng, hãy đề xuất các cửa hàng khác ở lân cận và trình bày về những ưu điểm lớn nhất của chúng. (Chiến thuật này có thể biến những cửa hàng đó thành đồng minh của bạn trong cuộc tẩy chay!)

Tuy nhiên hãy tìm hiểu thật kỹ các công ty mà bạn đề xuất thay thế. Nếu họ cũng đang làm chính những điều sai trái mà bạn lên án ở cái công ty đang bị tẩy chay (hoặc thậm chí là họ đang làm những điều còn tệ hơn), thì việc tẩy chay của bạn có khi gây hại hơn là có lợi.

Khen ngợi công khai

Nếu tập đoàn mà bạn tẩy chay có thực hiện một số thay đổi, hãy cho mọi người cùng biết. Một chiến dịch tẩy chay thành công thường sẽ khiến một công ty phải chịu điều tiếng nặng nề. Nếu họ chịu thỏa hiệp và sửa chữa, hãy cảm ơn họ công khai. Bây giờ không phải là lúc để ôm giữ sự giận dữ trong lòng. Hãy để tất cả mọi người biết rằng phía công ty kia giờ đã trở nên tử tế hơn và nhóm của bạn sẵn lòng ủng hộ cho nỗ lực làm sạch môi trường hoặc bất cứ điều gì mà họ đồng ý làm. Việc này không chỉ thể hiện tinh thần “thượng võ”, mà nó còn đem lại tiếng tốt cho tổ chức cũng như cho mục tiêu tranh đấu của bạn. Nếu được, bạn còn có thể tổ chức một cuộc họp báo để cảm ơn họ và đề nghị mọi người bắt đầu mua lại sản phẩm của họ.

Phải thật bền bỉ

Hãy tiếp tục nỗ lực của mình. Tẩy chay không phải là một thủ đoạn ngắn hạn. Nhất là khi bạn chống lại một tổ chức lớn hơn, có thể phải mất từ năm này qua năm khác cho đến khi đạt được kết quả. Hãy chuẩn bị cho điều này, và nhớ phải ăn mừng những cột mốc thành công nhỏ trên đường đi.

Nếu bạn gặp phải sự kháng cự thì đó là một dấu hiệu tốt. Bởi vì những sự tấn công đến từ tổ chức mà bạn đang gây áp lực phải thay đổi kia chính là dấu hiệu cho thấy chiến dịch tẩy chay của bạn thành công và đối thủ của bạn đang sợ hãi.

Mặc dù cần phải thật bền bỉ để theo đuổi cuộc tẩy chay, nhưng một điều khác bạn cũng cần nhớ là đôi khi một cuộc tẩy chay không hiệu quả. Vào một lúc nào đó, bạn có thể sẽ cần phải cắt giảm bớt thiệt hại của bản thân và kết thúc chiến dịch. Mỗi nhóm có một thời điểm khác nhau– bạn sẽ cần phải quyết định điều gì là quan trọng nhất, và khi nào thì nên dừng lại

Một lựa chọn khác: Tổ chức một cuộc “kêu gọi mua sản phẩm của một hãng nào đó” (ngược với “tẩy chay”).

Tẩy chay thường được biết tới như là một cách để thay đổi những thứ bạn không thích. Nhưng bây giờ nếu tình hình đang tốt đẹp thì sao? Nếu có những công ty đang thực hiện những chính sách bạn ủng hộ thì sao? Ví dụ: một công ty có thể tiến hành những bước đi để ngăn chặn tình trạng ô nhiễm của một con sông, một nhà hàng trong thành phố áp dụng chính sách “không khói thuốc” – đó là những tổ chức mà bạn tin rằng cần phải ủng hộ những nỗ lực của họ. Tương tự như việc tẩy chay là một công cụ kinh tế tối hậu để chống lại một tổ chức, thì ở đây một cuộc “vận động mua sản phẩm” có thể là một sự thúc đẩy mạnh mẽ cho các doanh nghiệp địa phương. Thông qua cuộc vận động mua sản phẩm như vậy, bạn đưa ra thông điệp cho mọi người là hãy là những người tiêu dùng thông thái, thận trọng và chỉ mua hàng từ những công ty mà mình ủng hộ chính sách của họ. Sau đó, một cuộc vận động mua sản phẩm có thể tiến thêm một bước nữa – tương tự như trong một cuộc tẩy chay – đó là bạn cố gắng thuyết phục những người khác làm ăn kinh doanh với công ty/tổ chức đó.

Tóm lược

Người ta dễ dàng cảm thấy rằng mình không có khả năng thay đổi bất cứ điều gì trong xã hội. Đó là một trong những lý do khiến tẩy chay có thể là một công cụ mạnh mẽ – nó cho chúng ta sức mạnh để sống theo lý tưởng, và nếu được tổ chức tốt – nó có thể thực sự thay đổi nhiều thứ. “Những người không hành động thường tự biện minh rằng– “Tôi chỉ là một cá nhân thôi, nên có làm gì đi nữa thì cũng chẳng thay đổi được gì đâu”. Nhưng thực tế là hành động có khả năng tạo ra mọi sự khác biệt trên thế giới này. Hãy sống cuộc đời của bạn thật ý nghĩa, như thể là bạn có thể thay đổi được nhiều thứ, và nó sẽ trở nên đúng như vậy. Bạn có quyền lực đấy chứ, ở địa vị một người tiêu dùng. Trong thời đại chúng ta đang sống, hành động của người tiêu dùng ít nhất cũng có sức mạnh như hành động chính trị. Vâng, bạn hãy thể hiện sức mạnh của mình qua lá phiếu trong các kỳ bầu cử, nhưng bên cạnh đó, hãy là một người tiêu dùng khôn ngoan, vì thông qua việc thay đổi suy nghĩ của bạn, rồi đến hành động của bạn, là bạn thay đổi thế giới rồi đó.”

Nguồn online:

Boycott action news (BAN)

Boycott Organizer’s Guide

How to organize a Boycott

Quick Start Guide

On Boycotts Organized through the Internet

Tài liệu tham khảo:

Altman, D., Balcazar, F., Fawcett, S., Seekins, T., & Young, J. (1994). Public health advocacy: Creating community change to improve health. Palo Alto, CA: Stanford Center for Research in Disease Prevention.

Avner, M., & Smucker, B. (2002). The lobbying and advocacy handbook for nonprofit organizations: Shaping public policy at the state and local level. Amherst H. Wilder Foundation. This book offers a clear step-by-step guide to implementing a successful advocacy program at both the state and local levels.

Biklen, D. (1983). Community organizing: Theory and practice. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.

Bobo, K., Kendall, J., Max, S.(1996). Organizing for social change: A manual for activists in the 1990s. Minneapolis, MN: Seven Locks Press.

Kahn, S. (1982). Organizing. New York, NY: McGraw-Hill.

Miller, A. (1992, July). Do Boycotts Work? Newsweek, 58-61.

Shragge, E. (2013). Activism and Social Change: Lessons for Community Organizing. University of Toronto Press, Higher Education Division; 2nd Edition. This book discusses community organizing in a post-9/11 context, and includes a discussion of national and transnational organizing efforts.

Sen, R. (2003). Stir it up: Lessons in community organizing and advocacy. Jossey-Bass; 1st Edition. In this book, Sen goes step-by-step through the process of building and mobilizing a community and implementing key strategies to affect social change.  Using case studies to illustrate advocacy practices, Sen provides tools to help groups tailor his model for their own organizational needs.

Milkman, R. J., & Narro, V. (2010). Working for Justice: The L.A. Model of Organizing and Advocacy. ILR Press. Working for Justice provides eleven case studies of recent low-wage worker organizing campaigns in Los Angeles.  This information was acquired through interviews, access to documents, and participant observation.

Comments

comments