Nỗ lực không ngừng để bảo vệ tự do và dân chủ tại Ba Lan.

Các hoạt động biểu tình của các đảng đối lập và hàng ngàn người dân Ba Lan trong việc phản đối chính phủ thông qua các cải cách tư pháp đã đạt được thành công nhất định. Nếu những dự luật cải cách này được thông qua và có hiệu lực, chính phủ cánh hữu có thể sa thải các thẩm phán của Tòa Tối cao và thay họ bằng các nhân vật mà chính phủ ủng hộ.

Mọi người tụ tập trong một cuộc phản kháng tại Lublin, Ba Lan, ngày 23 tháng 7 năm 2017. Nguồn ảnh: Agencja Gazeta / Jakub Orzechowski

Tổng thống phủ quyết sau các cuộc biểu tình

Các luật cải cách này được Quốc hội mà đảng Pháp Luật và Công Lý (PiS) chiếm đa số, thông qua trong tuần qua và sẽ trở thành luật khi được Tổng thống thông qua. Tuy nhiên, Tổng thống Andrzej Duda của Ba Lan cho biết trong một bài phát biểu được truyền hình trên sóng quốc gia: “Là một tổng thống, tôi không cảm thấy những luật này tăng cường công lý. Chúng cần được sử đổi”. Ông đã phủ quyết 2 dự luật và thông qua dự luật còn lại (luật cho phép Bộ trưởng Tư pháp có quyền chỉ định những người đứng đầu các tòa án cấp thấp hơn của Ba Lan).

Tổng thống cũng cho biết, ông đã thảo luận về những cải cách này với các chuyên gia pháp lý và thẩm phán cuối tuần trước. Và ý kiến có ảnh hưởng nhất đối với ông là từ bà Zofia Romaszewska, một nhà bất đồng chính kiến kì cựu từ thời cộng sản. Bà nói rằng bà không muốn trở lại những ngày tháng trước đây khi mà Tổng công tố có thể làm bất cứ điều gì.

Các cuộc biểu tình hòa bình đã diễn ra như thế nào?

Các cuộc biểu tình phản đối xảy ra ở các thành phố và thị trấn trải dài khắp Ba Lan diễn ra trong 8 ngày chủ nhật liên tiếp. Những người biểu tình cho rằng hành động của Đảng PiS là một cuộc tấn công vào chế độ dân chủ của quốc gia về kiểm tra và cân bằng,  nhằm mục đích phá vỡ nguyên tắc tam quyền phân lập mà Ba Lan giành được sau thời cộng sản và nhằm đưa tòa án về tay chính phủ và đảng cầm quyền.

Người biểu tình vẫy cờ của Liên minh châu Âu và cò Ba Lan khi họ tụ tập vào buổi tối trước dinh tổng thống và Tòa án Tối cao ở Warsaw, Ba Lan. Họ kêu gọi Tổng thống Andrzej Duda phủ quyết ba dự luật gây tranh cãi. Mọi người hô vang khẩu hiệu: “Hiến pháp!” Và “Tự do, Bình đẳng, Dân chủ!”

Một cuộc biểu tình lớn với “biển nến” đêm ngày 20/7 được tổ chức trước quốc hội Ba Lan.Theo trang Polsat News, phe đối lập nói có 50 ngàn người tham gia đêm thắp nến vì dân chủ, còn cảnh sát nói có 14 ngàn người.

Nguồn ảnh từ BBC: Facebook Thái Linh

Các cuộc biểu tình cũng diễn ra tại Krakow, Wroclaw và các thành phố Ba Lan khác, có những cuộc biểu tình nhỏ ở Paris, Brussels, London và các nơi khác ở Châu Âu.

Cho đến nay, các phong trào biểu tình đã đạt được những thành công bước đầu và hiện tại những người phản đối với đang tiếp tục yêu cầu Tổng thống Ba Lan phủ quyết dự luật của cách số 3.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Theo luật, Quốc hội Ba Lan có thể thách thức việc phủ quyết của Tổng thống. Đảng Pháp Luật và Công Lý chiếm đa số trong quốc hội Ba Lan (Sejm) nhưng cần ¾  số phiếu để phủ quyết quyết định của Tổng thống Duda. Về lý thuyết, họ có thể đạt được điều này nếu có sự ủng hộ của một đảng nhỏ, Kukiz’15. Nhưng điều này không chắc chắn. Một bước đi khả quan hơn là họ có thể dành 2 tuần để chỉnh sửa lại 2 dự luật đã bị Tổng thống phủ quyết và tìm kiếm sự chấp thuận.

Đảng Pháp Luật và Công lý (PiS) nên cầm quyền từ năm 2015 đã đưa ra một nghị trình dân tộc chủ nghĩa và đưa ra nhiều quyết sách mà họ gọi cải cách trong lĩnh vực truyền thông. Họ đang loại trừ dần các nhà báo, biên tập viên các đài truyền hình, truyền thanh công cộng nếu có biểu hiện phê phán đảng cầm quyền. Mới đây, nhà báo Wojciech Dabrowski – người phụ trách chương trình ‘Thông điệp trong ngày’ – đã bị cắt hợp đồng tại Đài phát thanh quốc gia Ba Lan vì đặt ra câu hỏi khó khi phỏng vấn nữ Thủ tướng Beata Szydlo. Sau nhiều phản đối rộng khắp, Đài phát thanh Ba Lan mới cho ông Dabrowski quay lại làm việc hôm 17/07.

Bài học cho chúng ta

Ba lan đã hạ bệ được chủ nghĩa cộng sản, dành được tự do để xây dựng một quốc gia dân chủ. Nhưng người dân đã không ngủ quên trong chiến thăng, ngay khi có các dấu hiệu xói mòn dân chủ, họ đã hành động tạo sự chú ý của dư luận trong nước cũng như quốc tế, gây sức ép để những đạo luật chống lại nền dân chủ Ba Lan phải bị hủy bỏ.

 

Tổng hợp tin từ:

Ba Lan: Biểu tình ‘Biển Nến’ vì tam quyền phân lập

Tổng thống Ba Lan phủ quyết luật về Toà Tối cao

Tổng thống Ba Lan Duda phủ quyết cải cách tư pháp sau các cuộc biểu tình

“Sự độc lập của ngành tư pháp đang gặp nguy hiểm”: Các cuộc biểu tình khổng lồ bùng nổ ở Ba Lan

Comments

comments