Thay đổi xã hội bằng con đường thực hiện các dự án

Người hoạt động xã hội và dự án xã hội

Người hoạt động xã hội là người nhận thấy những vấn đề không tốt trong xã hội và mong muốn cải tạo chúng. Một trong những cách tiếp cận để tạo ra được thay đổi chính là thông qua việc thực hiện một công việc cụ thể. Để việc công việc này có thể được thực hiện đến nơi đến chốn, nhận được sự trợ giúp về nhân lực và vật lực, bạn có thể cân nhắc để biến ý tưởng “làm một điều gì đó” thành một dự án được phân tích thấu đáo và chuẩn bị kỹ càng.

Nếu bạn có đủ tài chính và mối nhận được hỗ trợ từ tình nguyện viên cho dự án của mình, thì việc xây dựng một dự án bài bản sẽ giúp bạn thực hiện công việc hiệu quả và sử dụng ngân sách hợp lý. Nếu bạn có nhiệt tâm và ý tưởng để thực hiện các công việc cho cộng đồng, xã hội nhưng không có tài chính và người giúp sức thì việc hình thành một dự án sẽ giúp bạn kêu gọi được sự hỗ trợ cần thiết để bắt đầu hiện thực hóa ý tưởng của mình.

Hiện nay, có nhiều tổ chức phi chính phủ sẵn sàng tài trợ cho các dự án có tính khả thi (Ví dụ tổ chức Sáng Kiến Thủ Lĩnh Trẻ Đông Nam Á -YSEALI), nhiều nền tảng trực tuyến giúp bạn có thể gây quỹ hay kêu gọi sự tham gia của các tình nguyện viên (ví dụ: wakeitup.net), nhiều Đại sứ quán của một số quốc gia cũng có các chương trình tài trợ cho các dự án.

Luôn có cách để giúp một nhà hoạt động thực hiện sứ mệnh của mình. Thiết kế một dự án là một trong những cách hiệu quả và khả thi nhất.

Trong loạt bài này, dự án được hiểu là các dự án xã hội (khác với các dự án kinh doanh có thể kêu gọi vốn để tạo ra lợi nhuận). Dự án xã hội là các dự án có thể nhận được hỗ trợ tài chính từ cá nhân, tổ chức phi chính phủ hay các chính phủ nhằm tập trung giải quyết các vấn đề của cộng đồng và không tạo ra lợi nhuận.

Dự án là gì?

Từ “project” trong tiếng anh, nghĩa là “dự án”, xuất phát từ tiếng Latinh: pro (phía trước) và jarcere(ném), lần đầu được ghi nhận ở thế kỉ 15. Ý nghĩa của nó là một kế hoạch về những thứ phải làm trước tiên, trước khi mọi thứ khác có thể bắt đầu. Ngày nay, dự án không chỉ là giai đoạn lập kế hoạch mà còn là việc thực hiện các hoạt động cần thiết để đạt được các mục tiêu của dự án.

Như vậy dự án là một chuỗi các hoạt động với mục đích mang đến những thay đổi cụ thể, rõ ràng trong một khoảng thời gian cụ thể bằng một ngân sách xác định.

Các loại dự án: Có rất nhiều loại dự án tùy thuộc vào mục tiêu, quy mô và phạm vi. Những dự án nhỏ nhận hỗ trợ từ những nguồn tài chính khiêm tốn và kéo dài trong vài tháng (Ví dụ: Hỗ trợ trẻ em vùng bị thiên tai sách vở, quần áo cho năm học mới; Xây dựng học liệu trình độ đại học cho học sinh khiếm thị…)  trong khi đó có những dự án lớn có ngân sàng hàng triệu đô la và kéo dài trong nhiều năm (Chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em ở vùng nông thôn và miền núi Việt Nam; Xử lý bom mìn sau chiến tranh ở Việt Nam).

Một dự án nên:

– Xác định rõ ràng các bên liên quan bao gồm nhóm mục tiêu chính và người hưởng lợi trực tiếp (Ví dụ trong một dự án giảm tỉ lệ trẻ em bỏ học ở nông thôn và miền núi thì người hưởng lợi trực tiếp là các em học sinh, nhưng nhóm mục tiêu chính có thể là: giáo viên, phụ huynh – những người trung gian được đào tạo để tác động việc bỏ học);

– Người/nhóm người thực hiện dự án và trách nhiệm cụ thể (Ai sẽ thực hiện nhiệm vụ gì, ở đâu, làm việc với ai, thời hạn hoàn thành công việc là khi nào, kết quả công việc được báo cáo ra sao…)

– Có sự phối hợp, quản lý và sắp xếp tài chính rõ ràng (chi tiêu cho các công việc của dự án cần có hóa đơn, hoặc các cách ghi nhận khác để đảm bảo sự minh bạch);

– Có hệ thống giám sát, đánh giá để hỗ trợ quản lý hiệu suất (làm thế nào để biết dự án đang hoạt động hiệu quả, đâu là công cụ, số liệu để đo lường một hoạt động là thành công); và

– Phân tích tài chính hợp lý để lợi ích thu về cao hơn chi phí bỏ ra (cách định lượng này đối với các dự án kinh doanh dễ dàng hơn đối với các dự án xã hội, tuy nhiên bạn có thể cảm nhận một số dự án là “đắt” khi so sánh những thay đổi mà nó dự định tạo ra với chi phí là không tương xứng, ví dụ như chi phí mua áo ấm cho 30 trẻ em tiểu học miền núi là 30 triệu đồng…)

Quản lý dự án

Quản lý dự án là việc phân tích – lập kế hoạch, tổ chức – thực hiện và giám sát-đánh giá các hoạt động của dự án nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra. Nói một cách đơn giản, nó là việc thực hiện một chuỗi các hoạt động kết hợp giữa đầu vào (con người và tiền bạc) để tạo ra đầu ra (kết quả sau can thiệp).

Thách thức lớn nhất của quản lý dự án là phải đạt được tất cả các mục tiêu đề ra của dự án trong điều kiện bị ràng buộc với một phạm vi công việc nhất định (khối lượng và các yêu cầu chất lượng), nhưng phải hoàn thành đúng thời gian, đúng ngân sách cho phép.

Tại sao bạn cần quản lý dự án

Hãy nhớ lại lần gần đây nhất khi trong đầu bạn bỗng xuất hiện một ý tưởng rất hay ho, mới lạ và bạn chắc chắn rằng nếu ý tưởng này được thực hiện thì sẽ có một sự thay đổi lớn lao. Bạn hăm hở chia sẻ về ý tưởng và phớt lờ bất cứ lời phân tích tiêu cực nào…Rồi 1 tuần, 1 tháng ý tưởng chỉ là ý tưởng và 2 tháng sau bạn nhận ra ý tưởng đó sẽ chẳng đi về đâu cả.

Thực hiện việc quản lý dự án sẽ giúp bạn đi theo một trình tự logic, không nhẩy cóc ngay đến ý tưởng và coi ý tưởng và tất cả.

Bạn sẽ trải qua quá trình phân tích một vấn đề để tìm được nguyên nhân thực sự và đưa ra một ý tưởng – giải pháp khả thi. Bạn sẽ hiểu rõ nhu cầu của các đối tượng thụ hưởng và thiết kế các hoạt động phù hợp với họ. Bạn sẽ biết cách phân bổ ngân sách hợp lý cho các hoạt động của mình để giải quyết vấn đề mà bạn đang muốn thay đổi. Bạn cũng sẽ lên kế hoạch cho các hoạt động của bạn với một khung thời gian thực tê, biết cách theo dõi tiến độ các hoạt động và cải thiện quy trình làm việc. Bạn cũng sẽ biết cách chuẩn bị ngân sách dự trù, theo dõi chi tiêu và làm báo cáo tài chính cho dự án một cách chính xác.

Trong các phần tiếp theo, Hate Change sẽ tiếp tục gửi đến các bạn các nội dung tiếp theo trong việc thiết kế một dự án thông qua việc kết hợp giữa lý thuyết và phân tích một hoặc một vài dự án giả định gần gũi với hoàn cảnh của Việt Nam.

Nội dung trong loạt bài về quản lý dự án:

Phần 1: Phân tích 

+ Phân tích các bên liên quan (Hình cột, phỏng vấn)

+ Phân tích vấn đề (Sơ đồ hình cây, SWOT)

+ Nghiên cứu các quy định của pháp luật và các nhóm/tổ chức khác

+ Phân tích mục tiêu

+ Phân tích chiến lược để  lựa chọn ý tưởng thực hiện

+ Phân tích rủi ro

Phần 2: Lập kế hoạch

+ Xây dựng mục tiêu của dự án ( mục tiêu chung & kết quả cụ thể)

+ Các hoạt động của dự án

+ Đối tượng thụ hưởng của dự án

+ Người thực hiện dự án

+ Thời gian, địa điểm thực hiện dự án

+ Ngân sách thực hiện dự án

+ Cách đo lường kết quả

Phần 3: Khung logic cho dự án

Phần 4: Chuẩn bị đề xuất dự án


+ Bản tóm tắt dự án

+ Bản dự án đầy đủ

Phần 5: Liên hệ các nhà tài trợ

+ Nhà tài trợ cá nhân

+ Tổ chức tài trợ

+ Gây quỹ từ cộng đồng

Bài viết sử dụng tài liệu từ:

Hướng dẫn quản lý dự án của European Commission

Quản lý dự án trên Wikipedia 

Ảnh bìa bài viết: https://www.cio.com

Comments

comments