Tổ chức các cuộc biểu tình công cộng: (P3)- Các hoạt động trước, trong và sau biểu tình

Để cuộc biểu tình có thể diễn ra êm xuôi và đạt được mục tiêu, bạn sẽ cần phải tổ chức một cách cẩn thận. Có 4 vấn đề chính phải bao quát khi tổ chức ra một cuộc biểu tình:

– Lập kế hoạch

– Thời gian

– Liên lạc

– Các công việc cần làm tiếp sau biểu tình

Ảnh minh họa – Cuộc biểu tình tại Hà Nội ngày 01/05/2016, đòi bảo vệ môi trường sau vụ cá chết hàng loạt tại Vũng Áng, Hà Tĩnh. Nguồn ảnh: Reuters

LẬP KẾ HOẠCH, LẬP KẾ HOẠCH, LẬP KẾ HOẠCH: HÃY NGHĨ THẬT THÔNG SUỐT

Yếu tố quan trọng nhất để tổ chức một cuộc biểu tình là nó phải được lên kế hoạch đầy đủ trước. Cuộc biểu tình phải có một người điều phối và một nhóm những người tổ chức làm việc cùng nhau – trước, trong, và sau sự kiện để lập và thực hiện kế hoạch. Họ cần quyết định cuộc biểu tình này sẽ có hình thức ra sao, và dự trù những vấn đề tiềm tàng và cũng như lập kế hoạch để xử lý.

Quyết định xem bạn muốn đạt được điều gì. Mục tiêu chính xác của cuộc biểu tình là gì? Bạn phải xác định được xem là mình đang vận động hoặc ủng hộ cho một lập trường nào đó, chống lại điều gì đó, hay là đang lập kế hoạch cho một hành động cụ thể. Mục đích đó sẽ định ra tông điệu và hình thức phù hợp cho cuộc biểu tình. Nếu mục tiêu là để vận động cho một vấn đề nào đó, cuộc biểu tình có thể có không khí sôi nổi, ca tụng những điều mà bạn đang muốn cổ vũ. Nếu mục tiêu là phản kháng, hoặc khắc phục một điều sai trái, thì tông điệu của nó sẽ khác. Tông điệu là rất quan trọng, vì cái bạn đạt được sẽ phụ thuộc vào cách mà cuộc biểu tình được người ta nhìn nhận.

Quyết định xem bạn muốn những việc cụ thể nào sẽ xảy ra – và không xảy ra – tại cuộc biểu tình. Mọi người sẽ đến địa điểm biểu tình bằng cách nào? Có thể rời khỏi đó một cách dễ dàng không? Bạn muốn họ hành xử như thế nào khi họ có mặt ở đó? Sẽ có một số hành động trực tiếp hay không, và nó sẽ có khả năng dẫn đến việc bị bắt giữ hay những sự đối đầu khác với chính quyền không? Một đám đông có thể được duy trì cảm giác vui vẻ bằng các hình thức giải trí hoặc trở nên giận dữ bởi một bài diễn văn kích động bạo lực: tất cả tùy thuộc vào điều những người tổ chức mong muốn tạo ra, vì thế hãy suy nghĩ thật thấu đáo.Hãy đảm bảo rằng những người có thể tham gia cuộc biểu tình đều biết nên mong đợi điều gì và biết bạn mong đợi điều gì từ họ.

Quyết định xem ai là người mà thông điệp cuộc biểu tình của bạn muốn vươn tới, và ai là người bạn muốn có mặt. Hãy liên lạc với các tổ chức, liên minh khác, v.v từ sớm và thuyết phục họ ủng hộ và tham gia vào cuộc biểu tình. Thời gian, địa điểm, và chương trình cần phải phù hợp với đối tượng người nghe mà mình mong muốn.

Lập kế hoạch chương trình. Cái mà bạn thực sự sẽ làm tại cuộc biểu tình phụ thuộc vào cái bạn muốn đạt được và ai là thính giả của bạn. Cần có một cấu trúc rõ ràng cho những thứ sẽ diễn ra, và mọi thứ trong chương trình phải được điều chỉnh cho phù hợp với kết quả mong muốn của cuộc biểu tình. Hãy lên kế hoạch chi tiết đến từng phút và để những người tham gia biết trước xem họ có bao nhiêu thời gian trong chương trình.

Một số khả năng cho chương trình hoặc các nhân tố trong chương trình:

– Những bài diễn văn có thể thuyết phục một số người và gây nhàm cho những người khác, mặc dù một số diễn giả và bài diễn văn (có thể liên tưởng ngay đến bài “Tôi có một giấc mơ” của Martin Luther King) có sức mạnh đến mức chúng gây ảnh hưởng tới bất cứ ai lắng nghe. Những diễn giả nổi tiếng có thể thu hút sự chú ý đến với cuộc biểu tình và đến vấn đề của bạn. Những bài diễn văn có thể nhằm mục đích truyền đạt thông tin, cảm hóa những người chưa đồng tình, hoặc đơn giản là truyền lửa cho đám đông và những người ủng hộ.

– Những cuộc diễu hành hay những hình thức chuyển động khác của người biểu tình có thể đóng vai trò thể hiện qui mô của sự ủng hộ cho vấn đề của bạn và có thể tăng thêm độ kịch tính (bằng chính tuyến đường diễu hành được chọn) đối với nơi mà vấn đề phát sinh và những ai cần tham gia vào trong giải pháp. Chúng cũng có thể giúp xây dựng tinh thần nhóm, phơi bày ra cho thật nhiều người biết tới sự tồn tại của vấn đề, và thu hút sự chú ý của truyền thông.

– Giải trí: Âm nhạc có thể tiếp sinh lực cho mọi người, đánh vào cảm xúc của họ, và giúp phát triển tinh thần nhóm. Nó thường ăn khớp với chủ đề của cuộc tụ tập, ví dụ bằng những bài hát được viết cho dịp này.

– Một hoạt động mang tính biểu tượng, như là mỗi cá nhân thắp một ngọn nến, hát một bài hát nhóm hay hô khẩu hiệu, trưng bày của một bức ảnh hay tài liệu, cùng nhau cầu nguyện, v.v là cách có thể mang đầy sức mạnh để truyền tải thông điệp, củng cố cho nhóm, và gây chú ý cho công chúng.

Ảnh: Nghệ sĩ TạTrí Hải biểu diễn tại một cuộc biểu tình chống sự bành trướng của Trung Quốc. Nguồn ảnh: Sputniknews

Quyết định xem cuộc biểu tình sẽ diễn ra ở đâu. Quyết định của bạn sẽ phụ thuộc vào thời điểm, vào việc bạn cần không gian lớn tới đâu (Bạn dự định hoặc hy vọng sẽ có bao nhiêu người), vào việc liệu rằng cuộc biểu tình này có phải là một sự phản ứng lại một điều gì đó cụ thể tại một địa điểm cụ thể không, và vào việc ai là đối tượng mà bạn muốn truyền tải thông điệp. Tuy nhiên, có nhiều vài câu hỏi chung rất quan trọng mà bạn cần trả lời trong việc chọn lựa một địa điểm. Địa điểm đó có thể dùng được (không vướng các sự kiện khác) vào đúng thời điểm bạn cần không? Bạn có cần, và bạn có thể xin được giấy phép để dùng địa điểm đó không? Có phải mất chi phí gì không? Và bạn có đủ tiền trả không? Người khuyết tật có thể tiếp cận được địa điểm đó không? Trả lời được những câu hỏi trên sẽ giúp bạn xác định ra nơi tổ chức biểu tình.

Quyết định ngày và giờ cụ thể. Đôi khi, yếu tố ngày tháng và thời gian đã được định sẵn cho bạn: ví dụ, khi có một cuộc phản biểu tình sẽ xảy ra tại cùng thời điểm với cuộc biểu tình mà nó phản đối; một cuộc bỏ phiếu tại cơ quan lập pháp sẽ diễn ra vào một ngày cụ thể. Nhưng nhìn chung, những yếu tố này được xác định dựa trên 3 thứ:

  • Khả năng gặp gỡ, tiếp cận được những người bạn muốn tác động
  • Thời tiết (thời tiết mưa bão, hoặc nắng nóng cao điểm ảnh hưởng lớn đến số người tham gia biểu tình ).
  • Xảy ra cùng lúc với sự kiện khác (VD: nếu vào lúc đó cũng diễn ra một buổi trình diễn miễn phí của nhóm nhạc nổi tiếng nào đó).

Quyết định xem bạn sẽ thuyết phục mọi người đến như thế nào. Ở mức độ nào đó, điều này phụ thuộc vào việc bạn có bao nhiêu tiền bạc và thời gian để quảng bá sự kiện, và có bao nhiêu người bạn muốn thu hút. Bạn phải tiếp cận mọi người qua những phương pháp mà họ sẽ chú ý tới, bằng ngôn ngữ mà họ sử dụng quen thuộc. Nếu được, tốt nhất là hãy lan truyền thông điệp đi nhiều lần bằng nhiều cách khác nhau, và để tiếp cận trực tiếp/cá nhân với nhiều người nhất có thể.

Thực hiện hậu cần. Hậu cần là nền tảng của bất cứ sự kiện nào, gồm các yếu tố như ai thực hiện công việc gì, bằng cách thức nào và khi nào. Mỗi cuộc biểu tình đều đặt ra những vấn đề hậu cần của riêng nó, nhưng những vấn đề chung là:

  • Bạn có cần không, bạn sẽ chi trả như thế nào, ai là người chịu trách nhiệm, và bạn sẽ lấy từ đâu ra… một hệ thống âm thanh hoạt động tốt? Nhà vệ sinh? Dụng cụ y tế và bác sĩ trong trường hợp khẩn cấp? Bãi đậu xe? Rác thải? Biểu ngữ, băng rôn?
  • Mọi người đến và rời cuộc biểu tình, vào và ra khỏi chỗ đó như thế nào?
  • Họ về nhà bằng phương tiện gì?
  • Có cần kiểm soát đám đông không (ví dụ: với nguy cơ bạo lực, hay ùn tắc nghiêm trọng) trước trong, và/hay sau cuộc biểu tình?
  • Có cần dọn dẹp? Ai thực hiện, và bằng cách nào?
  • Kế hoạch gặp gỡ, giao lưu với truyền thông trước, trong và sau sự kiện như thế nào?
  • Có kế hoạch gì cho các hoạt động “hậu biểu tình” không (tổ chức các cuộc gặp gỡ của cử tri với các dân biểu, nghị sĩ, tiêm phòng trẻ nhỏ tại chỗ, đăng ký các lớp học xóa mù chữ, v.v.)? Nếu có, tất cả những việc này sẽ được xử lý như thế nào?

Hãy cố gắng tiên liệu trước mọi tình huống diễn biến xấu mà bạn đã chưa nghĩ cách giải quyết, và tìm cách xử lý.

THỜI GIAN CHUẨN BỊ

Nếu có thể, tốt nhất là nên dành nhiều thời gian (nhiều hơn mức vừa đủ) để lên kế hoạch cho một cuộc biểu tình để nghiên cứu kỹ các chi tiết và ráp nối mọi thứ lại với nhau. Lên kế hoạch để quản lý được một số lượng lớn người không phải chuyện dễ, và thực hiện được kế hoạch đó lại càng khó hơn.

Việc bổ sung thêm thời gian vào công đoạn lên kế hoạch là đặc biệt quan trọng, nếu có thể, và thường là sẽ mất nhiều tháng.

Tuy nhiên, đôi khi có những cuộc biểu tình mà việc lên kế hoạch chỉ được phép diễn ra trong vài ngày, thậm chí là vài giờ. Chìa khóa để lập kế hoạch thành công trong bất kỳ trường hợp nào là phải thành thật với chính mình. Bạn có thể thực sự làm gì hiệu quả trong thời gian bạn có? Đừng đặt mục tiêu cao quá, cuộc biểu tình có thể diễn ra chỉ với quy mô khiêm tốn, nhưng đạt được mục tiêu đề ra. Đặt mục tiêu quá cao khi không có đủ thời gian sẽ dễ khiến bạn không đạt được gì.

TRUYỀN THÔNG

Hãy thiết kế một hệ thống truyền thông chung có hiệu quả. Điều quan trọng nhất bạn có thể làm khi bắt đầu lên kế hoạch là, thiết lập một hệ thống truyền thông hiệu quả và sử dụng thuận tiện, nếu chưa có sẵn. Hệ thống này là phải có, không chỉ cho các cuộc biểu tình và các tình huống khẩn cấp, mà còn cho việc sử dụng chung giữa những người trực tiếp tham gia và có kết nối với vấn đề của bạn.

Xây dựng kế hoạch công khai hóa cuộc biểu tình. Điều phối viên sẽ là người đi thông báo cho những người ủng hộ, những thính giả mong muốn, và công chúng về cuộc biểu tình. Dựa vào đối tượng mà bạn đã đang cố gắng tiếp cận, điều phối viên có thể phân công việc phân phát tờ bướm; gửi một hoặc nhiều thư từ trong danh sách người ủng hộ và các tổ chức có liên quan; chuẩn bị và ra thông cáo báo chí, tin tức, và làm bất cứ công việc gì khác cần thiết để truyền thông điệp ra ngoài. Điều phối viên không phải tự cáng đáng mọi việc; nhưng vẫn đóng vai trò quan trọng là nơi tập trung quản lý các công việc về mặt công chúng và truyền thông.

Tổ chức cho truyền thông đưa tin về sự kiện. Một lần nữa, cần có một người – có thể là điều phối truyền thông hoặc người tổ chức của cuộc biểu tình – giám sát việc đưa tin của truyền thông. Một cách chuẩn bị tốt để đảm bảo việc đưa tin được chính xác là hãy viết trước hướng trình bày của bạn về sự kiện, dưới dạng thông cáo báo chí, hoặc một số dạng khác nếu bạn có quan hệ tốt với phóng viên.

Bảo đảm việc truyền thông diễn ra thông suốt trước, trong và sau cuộc biểu tình. Phải đảm bảo rằng những người tổ chức có thể  truyền thông với nhau, với người tham gia chương trình, và với đám đông trong lúc sự kiện đang thành hình, đang tiếp diễn, và đang khép lại, nhất là nếu sự kiện được tổ chức ngoài trời, trong một không gian rộng. Có rất nhiều công việc đòi hỏi yếu tố truyền thông phải thông suốt, vd: giải thích những thay đổi trong chương trình, truyền nhau các chỉ dẫn về đi lại hay việc thu gom rác, và liên lạc với các cá nhân trong trường hợp khẩn cấp. Những người tổ chức và các cá nhân quan trọng khác nên sử dụng điện thoại di động, bộ đàm, hay một số phương tiện truyền thông nhanh khác. Tùy tình huống, cũng có thể chỉ định một nhóm “chạy việc”, những người mà có thể truyền tin nhắn và lo các việc vặt trong khi sự kiện diễn ra. Truyền thông tốt chính là điểm khác biệt giữa một cuộc biểu tình thành công và một cuộc biểu tình “thảm hoạ”.

CÔNG VIỆC CẦN TIẾP TỤC BÁM SÁT SAU SỰ KIỆN

Ngay tức thì: Cuộc biểu tình kết thúc không có nghĩa là bạn đã xong việc. Cần phải đảm bảo cuộc biểu tình giải tán trong trật tự, mọi thứ đều được dọn sạch, và mọi người đều về được nhà.

Trong dài hạn: Cuộc biểu tình tự nó chỉ là một bước khởi đầu cho một công việc gì đó lớn hơn, nên hãy  tiếp tục công việc mà bạn đã khởi sự. Đầu tiên, hãy cùng ngồi đánh giá lại cuộc biểu tình với những người tổ chức và những người liên quan khác, đánh giá về cách mọi thứ đã diễn ra, và cả đánh giá tổng thể sự kiện. Hãy đặt ra và cùng nhau trả lời những câu hỏi sau: Cuộc biểu tình như vậy là đã thành công hay không? (Ví dụ: Nó có đi trệch khỏi dự định của bạn không, và có đạt được cái bạn muốn không?)

Cần nhớ rằng cuộc biểu tình thường chỉ là một phần nhỏ trong một nỗ lực lớn để tuyên truyền cho dư luận và/hoặc ảnh hưởng đến chính sách về vấn đề của bạn. Luật pháp có thể không thay đổi ngay được; và dịch vụ bạn đòi hỏi thì có thể chưa thể có ngay lập tức. Một cuộc biểu tình thành công có thể sẽ không thể hiện kết quả rõ ràng ngay lập tức, nhưng nó giúp xây dựng nền móng cho những gì sẽ xảy ra sau đó. Nếu nó diễn ra trơn tru và tỏ ra giành được sự hỗ trợ lớn từ cộng đồng, thì tổ chức của bạn có thể được xem như là một nguồn lực mà chính quyền cần phải đếm xỉa. Bạn có thể sẽ được mời đến dự những cuộc họp mà bạn không có cách nào tham gia vào trước đó, và được tham vấn ý kiến bởi những người làm chính sách mà trước đó làm ngơ bạn. Đó cũng là thành công. Có thể phải đợi một thời gian mới có thể xác định chính xác được mức độ thành công của cuộc biểu tình.

  • Cái gì đã diễn ra tốt đẹp, cái gì không tốt? Làm thế nào để làm được tốt hơn trong tương lai?
  • Ai đã làm tốt công việc của mình, hoặc đặc biệt tốt? (Lần tiếp theo, bạn có thể sẽ muốn giao cho họ nhiều việc hơn).
  • Biểu tình như vậy có phải là cách phù hợp để truyền đi quan điểm của bạn không? Liệu có những phương pháp nào khác mà lẽ ra bạn đã nên sử dụng không?
  • Bạn sẽ làm tiếp một cuộc biểu tình không, và bạn sẽ thay đổi những gì?

BƯỚC TIẾP THEO TRONG VIỆC THEO SÁT TRONG DÀI HẠN LÀ TIẾP TỤC XÂY DỰNG DỰA TRÊN THÀNH CÔNG VÀ ĐÀ TIẾN CỦA CUỘC BIỂU TÌNH. CÓ MỘT SỐ CÁCH ĐỂ LÀM ĐƯỢC ĐIỀU NÀY:

  • Tiếp tục bám sát với đối tượng mà cuộc biểu tình dự định nhắm tới (ví dụ, các nhà lập pháp) bằng cách tiếp tục nêu ra vấn đề, và đề cập đến cuộc biểu tình như là bằng chứng của sự ủng hộ rộng rãi của công chúng dành cho lập trường của bạn.
  • Tiếp tục theo sát với cộng đồng thân cận của bạn (nhóm đối tượng, người ủng hộ, v.v.), bằng cách sử dụng năng lượng được tạo ra từ cuộc biểu tình để cho họ tiếp tục góp sức vào việc duy trì sự qua tâm của công chúng đối với vấn đề.
  • Quảng bá về thành công của bạn. Sử dụng các mối liên hệ của bạn với truyền thông để quảng bá về quy mô và tầm ảnh hưởng lớn lao của cuộc biểu tình.
  • Tìm cách để báo chí thực hiện một sê-ri bài về vấn đề này. Nếu có những người nổi tiếng sẵn lòng, họ cũng có thể tham gia vào nỗ lực này.
  • Tổ chức những sự kiện khác để giải quyết vấn đề.
  • Thể chế hóa cuộc biểu tình. Nhiều thành phố có những cuộc đi bộ để gây quỹ cho các hoạt động trợ giúp người bị nạn đói, AIDS, hay các mục đích khác vốn đã được khởi đầu bằng những cuộc biểu tình. Hiện tại, những sự kiện này diễn ra hàng năm, thu hút hàng ngàn người đi bộ và hàng chục ngàn nhà bảo trợ, quyên được một khoản tiền lớn, và mang vấn đề tới công chúng bằng một cách không thể né tránh.

KẾT LUẬN

Một cuộc biểu tình thành công – là đạt được mục tiêu của nó, ngay lập tức hoặc trong dài hạn, và diễn ra theo cách người tổ chức đã hình dung – phụ thuộc vào việc xác định được rõ ràng các mục tiêu, thuyết phục mọi người đến đó, mang thông điệp đến với những ai cần nghe, và lưu lại cảm giác thành công và được ủng hộ trong lòng mọi người (nhóm mục tiêu của bạn, những người tham gia cùng bạn, công chúng và truyền thông).

Nguồn bài dịch: Organizing Public Demonstrations

Phần trước đó:

Tổ chức các cuộc biểu tình công cộng: (P1)- Mục tiêu và hình thức

Tổ chức các cuộc biểu tình công cộng: (P2)- Nguyên nhân và thời điểm

Comments

comments