Hãy là một người chứng kiến có ích

Hate Change tổng hợp từ: See it, film it, change it.

Hằng ngày, có biết bao bất công, hành vi thù ghét (acts of hate) diễn ra khắp mọi nơi. Ngay lúc này đây, chúng tôi biết rằng có nhiều người đang chứng kiến những chuyện tương tự. Không phải lúc nào cũng có thể bước tới và can thiệp vào các câu chuyện đó, nhưng ít nhất, chúng ta có thể trở nên có ích bằng việc ghi lại những hình ảnh như vậy làm bằng chứng. Và video là một công cụ trực quan giúp phơi bày các vụ lạm dụng và gia tăng hiệu ứng cho câu chuyện mà chúng ta chứng kiến.

Dưới đây chúng tôi xin chia sẻ một số lời khuyên để ghi lại những hành vi đó một cách an toàn và hiệu quả hơn. Việc ghi hình lại có thể giúp cung cấp bằng chứng cho các báo cáo và ngăn chặn bạo lực có thể xảy ra tiếp theo.

GHI HÌNH LẠI CÁC HÀNH VI BẤT CÔNG

Nếu bạn chứng kiến một hành vi bất công, hãy cho nạn nhân biết rằng bạn có thể giúp đỡ họ. Nếu bạn cảm thấy rằng việc ghi hình có thể làm cho tình hình tồi tệ hơn, thì đừng làm điều đó.

Hãy nhớ, luôn sẵn sàng:

  • Kích hoạt tính năng sao lưu tự động (auto-backup) trên điện thoại.
  • Giải phóng dung lượng bộ nhớ trên thiết bị.
  • Dùng mật mã để bảo vệ thiết bị.

CHÚ Ý AN TOÀN VÀ BẢO MẬT!

Thiết bị ghi hình (điện thoại, máy ảnh, máy quay phim) là thứ có thể bảo vệ bạn, mà cũng có thể tạo rủi ro cho bạn và người khác. Việc để lộ danh tính của nạn nhân, như các nhà hoạt động nhân quyền, nông dân, công nhân,…, có thể gây nguy hiểm cho họ hoặc những người khác trong cộng đồng của họ hay không?

Bạn hãy tự đặt các câu hỏi như: Liệu có thông tin cá nhân nào đang cần được bảo vệ? Có thể gọi cho ai để được giúp đỡ? Có đường nào để chạy thoát khi cần? Có khả năng máy ảnh bị ai đó lấy không? Có ai khác ở xung quanh đó không? Có cách nào để quay phim mà không bị phát hiện?

GHI HÌNH MỘT CÁCH DỄ HIỂU

Hãy quay thật chi tiết những gì đã xảy ra, bao gồm các chấn thương, quần áo bị xé rách, vết máu, những lời nói thù hằn, phỉ báng, đe dọa, biển số xe, gậy gộc, thiệt hại về tài sản và vũ khí được sử dụng,…

Tuy nhiên, cần lưu ý việc nói chuyện với một ai đó khi đang quay camera sẽ giúp người xem nắm bắt được một phần rất quan trọng của câu chuyện, nhưng cũng có thể khiến họ trở thành mục tiêu tấn công hoặc làm trầm trọng hơn nỗi đau và tổn hại danh dự của nạn nhân.

Ví dụ: Ngày 10/7/2015 tại Cẩm Điền, Cẩm Giàng, Hải Dương, bà Lê Thị Châm (54t) đã bị máy xúc cán qua người trong một vụ cưỡng chế đất gây tranh cãi. Hình ảnh đó được ghi lại đầy sống động qua một video 48 giây và đăng tải lên mạng xã hội. Nhờ vậy mà sự việc được lan tỏa một cách nhanh chóng và gây sức ép mạnh mẽ lên doanh nghiệp và chính quyền địa phương vào thời điểm đó.

CHỨNG MINH TÍNH XÁC THỰC

Trong đoạn phim, hãy ghi lại (hoặc nói) thời gian và ngày giờ cụ thể. Việc quay rõ các biển tên đường phố, các địa danh nổi bật làm mốc, hình ảnh những người khác cũng đang quay phim và các camera giám sát gần đó sẽ giúp chứng thực về vị trí mà bạn đang đứng. Nên cố gắng ghi hình liên tục, không dừng ngắt. Nếu chia sẻ đoạn video đó lên mạng thì hãy đưa vào kèm một câu/đoạn miêu tả rõ ràng và dựa trên các thông tin xác thực.

ĐỪNG ĐỂ RUNG LẮC

Hãy giữ camera thật ổn định và tập trung vào các điểm quan trọng trên hình, giữ trong ít nhất 10 giây. Bạn nên lia máy ở những góc độ và khoảng cách khác nhau. Trong điều kiện thiếu ánh sáng, có thể khó mà quay được với chất lượng video tốt, nhưng phần âm thanh (audio) của nó có thể vẫn rất giá trị.

SUY NGHĨ KĨ TRƯỚC KHI CHIA SẺ

Việc đăng tải video hoặc quay trực tiếp (livestream) trên một mạng xã hội nào đó có thể biến bạn, hoặc nạn nhân và cộng đồng của họ thành mục tiêu tấn công. Một khi đoạn video đó đã được đăng lên mạng, tức là bạn không còn kiểm soát được ai sẽ xem nó và cả bối cảnh mà nó được chia sẻ. Vậy nên trước khi muốn chia sẻ công khai, hãy tham khảo ý kiến của luật sư, của nạn nhân, của một người mà bạn tin cậy và của các nhà hoạt động uy tín hoặc nhà báo.

SAO LƯU DỰ PHÒNG

Hãy lưu file ghi hình gốc ở một nơi an toàn. Đừng bao giờ xóa file gốc đó hoặc thay đổi tên file. Tuyệt đối không làm như vậy! Nếu muốn chỉnh sửa, bạn nên làm trên một file sao chép. Việc này sẽ có ích cho bạn trong trường bị cáo buộc ngụy tạo chứng cứ hoặc để phục vụ các vụ kiện tụng về sau.

CÔNG BỐ VỀ VỤ VIỆC ĐÓ VỚI AI

Nhiều tổ chức phi lợi nhuận, cơ quan báo chí và cả các tổ chức của nhà nước đều có thể tiếp nhận báo cáo về các vụ việc liên quan đến sự bất công, thù ghét, kỳ thị. Hãy tìm một nhóm hoạt động mà bạn biết để báo cáo và tìm kiếm thêm nguồn hỗ trợ cho nạn nhân.

Comments

comments