Hướng dẫn đấu tranh 10/10: Hoàn tất quá trình- Chuyển đổi dân chủ thận trọng

Nếu bạn đã theo dõi liên tục các bài học về đấu tranh bất bạo động của chúng tôi trong các bài viết trước đó, bạn có thể tin chắc rằng mình đang tiến gần đến vạch đích.

Chúng ta đã tìm hiểu về tất cả những thành tố quan trọng của đấu tranh phi bạo lực và về thế trụ “kiềng ba chân” của thành công, đó là TÍNH KỶ LUẬT, SỰ THỐNG NHẤT và LÊN KẾ HOẠCH.

Nhưng, có một thứ nữa- quan trọng không kém-  để đảm bảo cho thành công. Đó là: KHI BẠN ĐÃ KHỞI SỰ RA CÔNG VIỆC GÌ, THÌ HÃY HOÀN TẤT NÓ!

Chúng ta biết rằng 42% các cuộc đấu tranh phi bạo lực trong thế kỉ vừa qua đã thành công trong việc giành được dân chủ. Nhưng điều gì đã xảy ra với 58% còn lại? Nói cách khác, câu hỏi đặt ra cho chúng ta là: sau khi đã giành thắng lợi trong một cuộc cách mạng phi bạo lực, thì bước tiếp theo sẽ phải như thế nào để thực hiện thành công thời kỳ chuyển tiếp (quá độ) và đảm bảo cho tầm nhìn tương lai của chúng ta về một cuộc sống tốt đẹp và an toàn trở thành hiện thực một cách bền vững?

Chúng ta đã chứng kiến nhiều trường hợp các cuộc cách mạng phi bạo lực mạnh mẽ và đông đảo nhưng cuối cùng đã không được tiếp nối bằng một giai đoạn chuyển tiếp thành công. Và kết cục là xung đột, hỗn loạn hoặc thậm chí là một chế độ độc tài còn tồi tệ hơn trước.

Có năm bài học quan trọng mà nhiều phong trào đã phải trả giá đắt để học được:

Bài học số 1: HÃY BÁM THẬT CHẮC VÀO TẦM NHÌN TƯƠNG LAI CỦA MÌNH. Khi bạn xây dựng và điều hành một phong trào lấy nền tảng là các giá trị, thay vì cá nhân, thì bạn có nhiều khả năng sẽ giành được dân chủ. Lật đổ được chế độ độc tài là điều quan trọng trong một cuộc đấu tranh nhưng chính tầm nhìn về tự do, dân chủ và hòa bình mới dẫn dắt chúng ta thực hiện thành công giai đoạn chuyển tiếp ngay khi kẻ độc tài ra đi.

Bài học số 2: ĐỪNG CHO RẰNG MỌI THỨ ĐÃ XONG XUÔI KHI CÒN QUÁ SỚM. Các cuộc đấu tranh phi bạo lực rất giống với các trò chơi điện tử, trong đó mỗi màn chơi (level) đều được nối tiếp bằng một màn khó hơn. Trò chơi sẽ chưa kết thúc (phá đảo) cho đến khi nào vượt qua được hết các màn. Vì vậy, nếu bạn tuyên bố rằng phong trào của mình đã thành công khi còn quá sớm, và rồi cho đội ngũ của mình “giải tán – về nhà”, thì kết cục có thể sẽ giống như hiện trạng ở bên Ai Cập.

Sau khi Mubarak bị lật đổ, các nhà hoạt động  liền cho rằng họ đã chiến thắng, nhưng rồi chỉ để chứng kiến kết cục là đất nước rơi vào tay của Hội Anh Em Hồi giáo và lực lượng quân đội có đầy sức mạnh.

Chính vì không lường trước được điều này, nên các nhà hoạt động – vốn trước đó đã rất thành công trong việc huy động người dân xuống đường ở Cairo và đoàn kết được khối người này lại – giờ đây, tự chuốc lấy nỗi thất vọng to lớn. Việc ngăn chặn các cuộc đảo chính, thiết lập chính quyền dân chủ thông qua bầu cử công bằng, tự do và xây dựng các định chế dân chủ bền vững thì lại kém “ hấp dẫn / sexy” hơn so với việc đương đầu với một kẻ độc tài đã mất hết uy tín. Tuy nhiên, khi phong trào đã thành công, bạn càng phải giữ được kiên nhẫn, sức bền và sự tập trung ngay cả khi không còn là tâm điểm của truyền thông.

Đó là lý do vì sao chúng tôi muốn nhắc cho mọi người nhớ rằng, cố tổng thống Kennedy đã không chỉ hứa hẹn việc gửi các phi hành gia lên mặt trăng, mà ông còn hứa sẽ mang họ trở về trái đất.

Bài học số 3: GIỮ VỮNG SỰ THỐNG NHẤT. Không ít  người đã bắt đầu với một lực lượng nhỏ,  giành được những chiến thắng lớn, họ đã tuyên bố thành công ở ngay đúng thời điểm để rồi sau đó phải bàng hoàng khi nhìn mọi thứ tan vỡ ngay trước mắt mình.

Tại sao?

Bởi vì họ không thể DUY TRÌ SỰ THỐNG NHẤT sau khi chiến thắng, chính do việc từ bỏ những thế liên minh đã giúp họ chiến thắng. Nhiều khi, việc giữ sự thống nhất là dễ dàng hơn khi mà đối thủ của bạn còn đang nắm giữ quyền lực- bởi vì chính những kẻ đó đóng vai trò là nhân tố chính có tác dụng thống nhất của bạn. Xét trường hợp của Ukraine, hồi năm 2003, thành công của cuộc Cách mạng Cam đã sụp đổ chỉ trong vài tháng vì các lãnh đạo của phong trào dân chủ là bà Yulia Timoshenko và ông Victor Yuschenko, những người đã cùng hợp lực để đánh bại chế độ độc tài, lại nhanh chóng phát sinh xung đột nội bộ; và chiến thắng đã trở thành thất bại.

Bài học số 4: Đừng  quá yêu mến giới tinh hoa mới chỉ bởi vì họ là mới mẻ. Phong trào dân chủ nên tiếp tục giám sát một cách thận trọng các chính quyền mới được bầu và đặt họ dưới áp lực của công chúng ngay từ ngày đầu tiên. Chỉ một tuần sau khi Milosevic bị phế truất vào tháng 10 năm 2000, phong trào dân chủ Séc-bi đã  phát động chiến dịch: “chúng tôi đang giám sát các anh” để lập tức tạo áp lực lên chính quyền dân chủ. Dù gì đi nữa, quyền lực tuyệt đối vẫn sẽ dẫn tới tha hóa tuyệt đối.

Nguồn ảnh: Internet

Bài học số 5: Luôn đề phòng tình huống ai đó có thể thâu tóm mất cuộc cách mạng của bạn. Giống như ở Ai Cập, giới thanh niên thế tục đã khởi động cuộc cách mạng nhưng lại thiếu kế hoạch cho giai đoạn chuyển tiếp và đã tuyên bố thành công quá sớm, sau khi hạ bệ được Mubarak. Chỉ một thời gian ngắn sau, Hội Anh Em Hồi giáo đã chiếm được quyền lực.

Hãy ghi nhớ năm bài học này nếu bạn muốn thực hiện thành công giai đoạn chuyển tiếp sau khi giành được thắng lợi trong cuộc cách mạng của mình.

Bạn có thể xem video có nội dung tương tự tại đây:

Phần 1/10 – Hướng dẫn đấu tranh: Tầm nhìn cho tương lai

Phần 2/10 – Hướng dẫn đấu tranh: Sự thống nhất

Phần 3/10 – Hướng dẫn đấu tranh: Lập kế hoạch

Phần 4/10 – Tuyên truyền 

Phần 5/10 – Quyền lực và các trụ cột của nó

Phần 6/10 – Lý do khiến chúng ta trở thành những kẻ tuân phục 

Phần 7/10 – Truyền thông là công cụ hay mục đích

Phần 8/10 – Hãy khiến cho sự đàn áp bị phản tác dụng

Phần 9/10 – Đấu tranh bằng tiếng cười và thế tiến thoái lưỡng nan 

Comments

comments