Liên Minh Harry Potter- Chúng ta nên chiến đấu chống lại sự bất công nếu là người hâm mộ

Năm 2005, tôi đã rất kinh ngạc trước hiện tượng Harry Potter. Đây là tên của bộ truyện 7 phần của nữ nhà văn người Anh J. K. Rowling. Bộ truyện viết về những cuộc phiêu lưu phù thủy của cậu bé Harry Potter và những người bạn Ronald Weasley, Hermione Granger, lấy bối cảnh tại Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts tại nước Anh. Những cuộc phiêu lưu tập trung vào cuộc chiến của Harry Potter trong việc chống lại tên Chúa tể hắc ám Voldemort – người có tham vọng muốn trở nên bất tử, thống trị thế giới phù thủy, nô dịch hóa những người phi pháp thuật và tiêu diệt những ai cản đường hắn, đặc biệt là Harry Potter.

Đây là tiểu thuyết bán chạy nhất trong lịch sử văn học. Nó xâm nhập vào mọi nền văn hoá trên thế giới. Bên cạnh kinh Koran, đây là cuốn sách được yêu cầu nhiều nhất trong nhà tù tại Guantanamo. Những người hâm mộ đã tham gia vào các buổi thuyết giảng, tranh luận, các hội thảo, và nhiều hoạt động khác về Harry Porter. Họ cũng bắt đầu các giải đấu Quidditch (một môn thể thao dùng chổi bay và đánh bóng) và tạo ra một thể loại âm nhạc: Wizard Rock, với hàng trăm ban nhạc, tất cả đều liên quan đến Harry Potter.

Tuy nhiên, tôi đã rất thất vọng. Bởi vì “Nếu Harry Potter bước vào trong thế giới thực của chúng ta”, tôi nhận ra, “cậu ấy sẽ làm nhiều hơn là nói về Harry Potter”.

Nếu chúng ta thực sự là những người hâm mộ Harry Potter, chúng ta nên chiến đấu chống lại sự bất công trong thế giới của chúng ta, theo cách mà Harry đã làm trong thế giới của cậu. “Trong truyện, Harry thành lập một nhóm các tổ chức học sinh bí mật  có tên là là Quân đoàn của Dumbledore để cùng nhau luyện tập cách chống những trò phép thuật hắc ám và đánh thức các phương tiện truyền thông và chính phủ về sự trở lại của Chúa tể Voldemort. Tôi muốn tạo ra một đội quân của cụ Dumbledore trong thế giới riêng của chúng tôi để đánh thức giới truyền thông và các chính phủ nhằm ngăn chặn tình trạng nóng lên toàn cầu và chấm dứt nạn diệt chủng ở Darfur. Bằng cách khai thác mối liên hệ với Harry Potter trong cách kể chuyện, một tổ chức như thế sẽ tạo ra được một điểm khởi đầu thú vị và dễ tiếp cận đối với những vấn đề xã hội nhạy cảm, thậm chí là đáng sợ.

Vào giữa năm 2005, tôi đã gặp nhóm nhạc Harry and the Potters, họ là hai anh em, đều là những nhạc công chơi nhạc Indie rock, ăn mặc như Harry Potter và hát những bài ca Punk Rock rất phổ biến ở các buổi hòa nhạc với hàng trăm, thậm chí hàng ngàn khán giả. Chúng tôi và một vài người khác đã cùng nhau thành lập ra Liên minh Harry Potter (HPA): một cách tiếp cận “độc đáo, mới lạ” đối với hoạt động xã hội và bắt đầu sử dụng mạng xã hội để quy tụ những  người hâm mộ Harry Potter. Nhóm Harry and the Potters gửi thông báo về hành động của tôi cho 60.000 người theo dõi fan page của họ. Ngay sau đó, các ban nhạc theo phong cách Wizard Rock khác cũng đăng lại các thông báo đó. Các trang web có lượng fan hâm mộ lớn nhất, như The Leaky Cauldron và Mugglenet, và nhiều các trang báo khác cũng xuất hiện thông tin về chúng tôi. Chính nhà văn J. K. Rowling cũng có lời ca ngợi nhóm trên tạp chí Time và trên trang web cá nhân của cô. Không lâu sau đó, Liên minh Harry Porter  (HPA) đã trở thành người tổ chức gần như mọi khía cạnh hoạt động của cộng đồng người hâm mộ Harry Potter, và đã phát triển được một đội ngũ gồm bảy mươi tình nguyện viên và có hơn 90 chi nhánh trên khắp thế giới.

Cho đến nay, Liên minh Harry Potter đã gửi 5 chuyến máy bay vận chuyển hàng cứu trợ đến Haiti, tặng 90.000 cuốn sách cho các cộng đồng và các trường học có hoàn cảnh khó khăn trên khắp thế giới, và đã có những bước tiến trong việc vận động cho nhân quyền, các quyền bình đẳng cho cộng đồng LGBTQ, cải cách truyền thông và nâng cao tính trung lập, khách quan đối với thông tin trên mạng Internet.

Tại sao cách làm này đạt hiệu quả?

K. Rowling từng làm việc cho tổ chức Ân xá Quốc tế. Cô có niềm tin vào nhân quyền và các giá trị cốt lõi khác, từ đó cô gửi gắm chúng vào trong những câu chuyện. Liên Minh Harry Porter (HPA) đã tận dụng chính sự liên hệ mà hàng triệu độc giả trẻ có đối với những giá trị của nhân vật Harry, cũng như những nét tương đồng giữa thế giới của Harry và của chúng ta. Quân đoàn của Dumbledore đã chiến đấu chống lại quá trình tập trung hóa báo chí của tờ Nhật Báo Tiên Tri và Mạng lưới Thông tin Vô tuyến Phù thủy; còn các thành viên của Liên minh Harry Potter chúng tôi thì đang chiến đấu vì một mạng lưới thông tin trung lập, khách quan.

Lấy cảm hứng từ Harry – một cậu bé từng chiến đấu chống lại nạn bất bình đẳng tồn tại giữa những người sói, người khổng lồ lai, và phù thủy xuất thân Muggle – các thành viên của Liên minh Harry Potter (HPA) đã thiết lập dịch vụ ngân hàng qua điện thoại cho tổ chức Massachusetts Equality (vì quyền bình đẳng tại Massachusetts).

Chúng tôi đã vận động cho các quyền của người bản địa giống như Dumbledore đã bảo vệ cho quyền của Nhân Mã. Và cũng tương tự như cách mà Hermione đã đấu tranh đòi hỏi mức lương xứng đáng cho các gia tinh, chúng tôi đã thực hiện chiến dịch “Not in Harry’s name” (Đừng nhân danh Harry) sau khi phát hiện ra rằng sản phẩm sô-cô-la do hãng Warner Brothers sản xuất với các điều kiện lao động vi phạm nhân quyền, để thách thức hãng này, khiến cho mặt hàng sô-cô-la mang nhãn hiệu Harry Potter phải đáp ứng điều kiện về thương mại công bằng.

Các chiến thuật cơ bản

Hành động phân tán: Liên minh Harry Potter có trên 90 chi nhánh (không phải chỉ là qua mạng) trên toàn thế giới và dựa vào việc phối hợp các hoạt động độc lập ở nhiều nơi xảy ra đồng thời.Những hành động thành công nhất của chúng tôi xoay quanh các buổi phát hành các bộ phim Harry Potter mới, được tổ chức vào lúc nửa đêm. Chúng tôi đề nghị những người ủng hộ tổ chức một hoạt động cụ thể trong rạp chiếu phim mà tương thích với chủ đề của bộ phim. Các trang web dành cho người hâm mộ thường rất háo hức và tích cực quảng cáo cho sự kiện này vì họ vốn đã đang thổi phồng mức độ hoành tráng của buổi phát hành phim. Tại một đêm phát hành phim, phóng viên của tờ New York Times xuất hiện tại sự kiện của chúng tôi và chúng tôi đã thu thập được hàng ngàn chữ ký kiến nghị từ mọi người trên khắp thế giới yêu cầu hãng Warner Brothers  đảm bảo việc sản xuất mặt hàng sô-cô-la mang nhãn hiệu Harry Potter phải đáp ứng điều kiện –về thương mại công bằng. Các hành động phân tán xoay quanh các buổi phát hành phim là phương pháp tiếp cận chiến thuật có thể được thực hiện bởi các chiến dịch khác đang được tổ chức dựa trên các yếu tố văn hoá.

Các nguyên tắc chủ đạo

Hiểu về môi trường văn hóa: Hãy tiếp cận mọi người ở nơi mà họ hiện diện hoặc tồn tại, chứ không phải là ở nơi bạn muốn họ có mặt. Harry Potter có hàng chục triệu người hâm mộ trẻ. Liên minh Harry Potter (HPA) chúng tôi đã đến với cộng đồng người hâm mộ đó cũng trên tư cách của một fan hâm mộ, và sau đó dẵn dắt đến các vấn đề chính trị. Liên minh Harry Potter cũng đã xâm nhập vào một bộ phận giới trẻ lớn khác: các bạn “mọt sách”. Mô-típ văn hoá của các fan hâm mộ và của giới” mọt sách” chính là thứ chiếm một phần lớn của những người hoạt động tích cực nhất trên mạng Internet và các thiếu niên mọt sách thường sử dụng internet để tụ hợp với nhau theo những cách vô cùng mới lạ. Hội những chiến binh mọt sách – The Nerdfighters (hội những người mọt sách sử dụng sức mạnh tuyệt vời của mình để đấu tranh chống lại những điều tệ hại trên thế giới) đã bắt đầu thực hiện cho cộng đồng này những việc giống như những gì mà Liên minh Harry Potter (HPA) làm cho giới hâm mộ Harry Potter. Hãy nhớ rằng bạn phải nói ngôn ngữ của nhóm người mà bạn làm cùng và bắt đầu với những giá trị mà họ sẵn sàng đáp lại.

Tư duy theo hướng như một câu chuyện:

Để gây dựng đội ngũ và thu hút người tham gia vào hoạt động xã hội của mình, chúng ta cần tạo ý nghĩa cho mình bằng cách sử dụng tới các câu chuyện kể, ở 3 cấp độ: cá nhân, tập thể và huyền thoại. Cấp độ cá nhân ở đây là câu chuyện mang tính chất cá nhân của bạn, hoặc của những người ủng hộ. Cấp độ tập thể là câu chuyện của một quốc gia hoặc một nhóm. Cấp độ huyền thoại là loại ngôn ngữ ở chiều sâu, mang tính nguyên mẫu của tâm hồn. Hãy thử nghĩ xem: các fan hâm mộ của phim Avatar chống lại thế lực Người Trời (tức là ngành công nghiệp than ở Mỹ), nhằm bảo vệ cho Pandora – vườn địa đàng của thế giới này. Những tên tội đồ của lịch sử, như Hitler, Bin Laden và các công ty khai mỏ – đều sử dụng các huyền thoại nào đó để tuyên truyền và biện minh cho việc làm của chúng – thế thì chúng ta, những người tốt, cũng phải làm như vậy. Công việc của Liên Minh Harry Porter chúng tôi, ở những thời khắc đẹp nhất của nó, chính là một nỗ lực dự phần vào một giấc mơ lớn về văn hóa và đóng vai trò như một biện pháp trị liệu về văn hóa.

Tạo sức mạnh tổng hợp giữa trực tuyến (online) và ngoại tuyến (offline): Mọi người thường có xu hướng tụ họp lại trên mạng internet xung quanh các mối quan tâm chung, nhưng cái họ mong ngóng chính là sự kết nối ngoài đời thực. Hãy đem lại điều ấy cho họ. Hãy đem lại cho các trang web có một lượng fan hâm mộ lớn và các nhà lãnh đạo nhóm một cơ hội để tạo sự khác biệt (đó là điều họ thường mong muốn), trong khi chỉ cho họ thấy rằng điều này sẽ giúp họ kết nối mạnh mẽ hơn với khán giả của mình. Cung cấp cho họ một dự án với những nội dung và đề nghị được trinh bày một cách chân thực trong đúng thứ ngôn ngữ của website/cộng đồng người hâm mộ của họ. Đừng quên sử dụng mạng xã hội một cách vui vẻ, tinh nghịch, với một tỉ lệ cân bằng hợp lý, lành mạnh giữa 3 yếu tố: kiên nhẫn, kiên định và lôi cuốn.

Tác giả bài viết: Andew Slack là người lên ý tưởng, đồng sáng lập viên và giám đốc điều hành của Liên Minh Harry Porter (HPA).

Nguồn bài dịch: Liên Minh Harry Potter