Người lãnh đạo cộng đồng là gì? (Phần 2)

Mọi người học cách lãnh đạo như thế nào?

Bạn không nhất thiết phải có năng khiếu lãnh đạo bẩm sinh

Con người ta biết cách lãnh đạo là nhờ học hỏi. Kể cả những người có vẻ như có thể lãnh đạo một cách tự nhiên cũng đều phải học kĩ năng lãnh đạo. Họ có thể học bằng việc quan sát cha mẹ, giáo viên hoặc những người chức sắc tôn giáo. Họ có thể được giao nhiều trách nhiệm khi còn trẻ và được trông đợi phải đứng ra quản lý. Thậm chí họ đã học qua các lớp “phát triển năng lực lãnh đạo.”

Tóm lại, bạn không cần phải là “nhà lãnh đạo bẩm sinh”, đừng để chuyện đó cản bước mình. Bạn có thể trở thành một nhà lãnh đạo bằng cách:

– Xung phong và rèn luyện

– Quan sát cách người khác lãnh đạo

– Tìm người hướng dẫn

– Tham gia các lớp học hay hội thảo

– Đọc sách về đề tài lãnh đạo

Nhớ rằng những người lãnh đạo thành công hiện giờ đều đã từng không có kĩ năng lãnh đạo

Dưới đây là danh sách những việc mà người lãnh đạo cộng đồng nên làm. Bạn không cần phải có khả năng làm tất cả những điều đó ngay bây giờ. Tuy nhiên, có thể là bạn đã làm một số việc trong đó rồi. Trong quá trình thực hành, bạn có thể học thêm một vài kĩ năng khác.

Đặt ước mơ lớn để tạo tầm nhìn cho bản thân

Có thể bạn không cho rằng mơ tưởng là một phần trong cuộc sống của người lãnh đạo. Nhưng thực tế đặt ước mơ lại là một trong những việc đầu tiên bạn nên làm khi là lãnh đạo.

Nếu muốn trở thành người lãnh đạo, bạn cần phải mơ ước lớn cho mình và cho những gì bạn muốn đạt được.

Lili Fini Zanuck, đạo diễn và nhà sản xuất phim, từng nói, “Không điều gì xảy ra mà lại không có một giấc mơ. Một tâm trí đầy mơ tưởng sẽ đưa mình tới những điều mà phần lý trí tỉnh táo không bao giờ tưởng tượng được. Bạn càng hình dung nhiều hơn về giấc mơ của mình, bạn sẽ càng hiểu nó. Đó là cách khởi đầu. Và không lâu sau, bạn sẽ bước đi trên con đường để thực hiện giấc mơ đó.”

Người trẻ thường có hi vọng và giấc mơ lớn lao về những thứ họ có thể làm để cải thiện thế giới của mình. Nếu chúng ta hồi tưởng lại những giấc mơ thời thơ ấu của mình, chúng ta có thể nhớ ra rằng mình cũng đã có không ít ý tưởng.

Làm thử những điều sau:

– Phỏng vấn một người trẻ. Hỏi họ sẽ làm gì để thay đổi thế giới nếu họ có thể. Hỏi họ xem họ mong muốn điều gì sẽ khác đi.

– Thử nhớ lại khi bạn còn là thiếu niên. Bạn đã muốn thay đổi thế giới như thế nào?

– Bỏ qua yếu tố khả thi và nỗi sợ. Hãy để trí óc tự do và nghĩ ra một danh sách những giấc mơ bạn mong muốn trở thành sự thật.

VẬY THÌ BẠN SẼ BIẾN GIẤC MƠ CỦA MÌNH THÀNH HIỆN THỰC BẰNG CÁCH NÀO?

Bạn có thể bắt đầu bằng việc tạo ra một tuyên ngôn về tầm nhìn của mình. Hãy diễn đạt giấc mơ đó bằng từ ngữ cụ thể, sao cho truyền đạt được cho người khác về hình ảnh của thực tại mà bạn muốn có. Các tổ chức đều có tuyên ngôn về tầm nhìn của họ, và ở vị trí người lãnh đạo, bạn cũng có thể có một tuyên ngôn riêng về tầm nhìn của mình.

Martin Luther King, Jr. từng nói, “Tôi có một giấc mơ rằng bốn đứa con nhỏ bé của tôi một ngày kia sẽ được sống trong một quốc gia mà chúng sẽ được đánh giá không phải dựa trên màu da mà là trên phẩm chất của chúng.” Đó là một tuyên ngôn về tầm nhìn.

Bây giờ đến lượt bạn. Hãy viết ra một vài câu nói về việc bạn mong muốn một khu vực nào đó của thế giới sẽ thay đổi ra sao. Phát biểu này sẽ nhắc bạn luôn nhớ về phương hướng bạn muốn đi. Khi ngập chìm trong những nhiệm vụ thường ngày của việc tổ chức cộng đồng mà không được động viên hay ghi nhận, hãy nhắc bản thân nhớ về “phần thưởng” mà bạn muốn giành được.

Lắng nghe mọi người

Hãy lắng nghe những điều mọi người muốn nói. Bạn cần có những đóng góp về tư duy và ý tưởng của họ. Họ sẽ thêm tự tin và tham gia tích cực hơn khi họ biết rằng ý kiến của họ được coi trọng.

Kể cả người “khó đỡ” nhất cũng có những điều quan trọng để nói. Ta phải học cách lắng nghe cho tốt để tìm ra đâu là lẽ thật giữa những điều nhảm nhí.

Quyết định rằng bạn sẽ là người đảm đương trọng trách cho cộng đồng mình

Bạn phải đưa ra quyết định là mình sẽ lãnh đạo và coi bản thân như là một người lãnh đạo cộng đồng. Không ai khác có thể làm thay những điều bạn có thể đóng góp. Bạn có góc nhìn và kĩ năng riêng có. Thế giới của bạn sẽ thay đổi nếu bạn quyết định hành động vì nó.

Đặt ra các mục tiêu

Hãy làm cho tầm nhìn của bạn rõ ràng hơn. Tập trung và đặt các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn. Đó là cách thực tế để vẽ ra con đường hiện thực hóa tầm nhìn của bạn.

Ví dụ, nếu tầm nhìn của bạn là “Tạo ra một cộng đồng mà mọi người có thể vui chơi và tận hưởng các khu công viên của thành phố một cách an toàn,” thì có thể bạn sẽ đặt ra các mục tiêu sau:

Mục tiêu dài hạn:

– Tạo ra nhiều công viên trong thành phố hơn

– Giảm tỉ lệ tội phạm trong các công viên của thành phố

Mục tiêu ngắn hạn:

Tìm hiểu về vị trí của các công viên, ai sử dụng chúng và tỉ lệ tội phạm ở đó

– Tạo mối quan hệ làm việc tốt với cảnh sát trong cộng đồng và các cán bộ quản lý công viên

– Xác định xem những biện pháp hành động nào sẽ giúp giảm tỉ lệ phạm tội ở công viên

– Quyết định xem có nên thành lập một tổ chức mới hay là làm việc với các tổ chức có sẵn

Nghĩ về các cá nhân trong nhóm

Là lãnh đạo, bạn cần phải nghĩ về việc mỗi cá nhân đang tạo ảnh hưởng tới cả nhóm như thế nào. Có cá nhân nào mà có tài năng đang bị lãng phí hay không? Có ai đang hành động làm chia rẽ hoặc gây mỏi mệt cho cả nhóm hay không? Có ai cần giúp đỡ để học cách làm việc nhóm hay không?

Nghĩ về nhóm một cách tổng thể

Bạn phải nghĩ về nhóm một cách tổng thể. Nhóm có liên kết chặt không? Mọi người trong nhóm có chung tầm nhìn không? Có sự tin tưởng cũng như hỗ trợ nhau không? Nhóm có cần được huấn luyện thêm để hoạt động tốt hơn không? Có cần đưa ra chính sách nào đó để tăng cường sức mạnh cho nhóm không?

Đề xuất các chương trình chính sách

Các nhóm đều cần có hướng đi và các chính sách để giữ cho nhóm đi đến đích đã vạch ra. Không cần phải là kiểu lãnh đạo độc tài, bạn vẫn có thể đưa ra đề xuất của mình. Bạn có thể đề xuất và nghe ý kiến mọi người để điều chỉnh cho phù hợp. Cần có người đảm đương trọng trách thúc đẩy cho nhóm luôn tiến lên.

Hoàn thành công việc

Làm việc thực tế có nghĩa là phải chịu lăn xả và làm bất cứ việc gì cần thiết. Đó có thể là kêu gọi sự giúp đỡ, đảm bảo có phương án xử lý cho mọi tình huống để công việc được hoàn thành, rồi khi cần thiết cũng có thể là những công việc như in băng rôn, dọn dẹp nhà bếp, gọi điện, thức khuya dậy sớm.

Tuyển mộ và huấn luyện những người khác thành lãnh đạo

Cuối cùng, một trong những mục tiêu trọng tâm và dài hạn của lãnh đạo cộng đồng là phát triển những người lãnh đạo khác. Phát triển đội ngũ lãnh đạo là cách để chúng ta xây dựng một cộng đồng mạnh, bao gồm các cá nhân có thể làm việc chung để hoàn thành mục tiêu. Đó là nguyên tắc cơ bản của dân chủ.

Phát triển lãnh đạo là một cách nhằm để lại di sản của mình – có người sẽ tiếp tục thực hiện lý tưởng và những mục tiêu của bạn sau khi bạn rút về hậu trường.

Người lãnh đạo cộng đồng nên dành nhiều thời gian để tìm kiếm, khuyến khích, huấn luyện, hướng dẫn và hỗ trợ cho những người khác trở thành lãnh đạo.

Đây là những bước bạn cần làm:

Tìm người có tiềm năng lãnh đạo. Có những người xung quanh sẽ muốn được mời vào một vai trò lãnh đạo nào đó.

Giúp cho mọi người tự coi bản thân mình như là người lãnh đạo, bằng cách giúp họ chú ý đến những vai trò lãnh đạo không chính thức mà họ đã từng thực hiện trong đời. Họ đang làm cha mẹ? Đó chắc chắn là một vị trí lãnh đạo.

Giúp mọi người tự xác định lý do khiến họ muốn lãnh đạo. Lắng nghe mọi người nói về những việc mà họ coi là quan trọng và những thứ họ muốn thay đổi.

Giúp mọi người lựa chọn những mục tiêu có thể đạt được của việc lãnh đạo và giúp họ xây dựng lòng tự tin.

Ủng hộ trong lúc họ làm việc để đi tới mục tiêu. Lắng nghe họ nói về những thành công và cảm giác nao núng, hãy ghi nhận và khuyến khích họ tiếp tục bước tới.

Ủng hộ khi họ mắc sai lầm. Tất cả mọi người đều cần sự giúp đỡ khi phạm sai lầm. Hãy giúp họ trở lại đúng con đường và khuyến khích họ bám thật chắc vào đó .

Thử thách mọi người thực hiện bước tiếp theo.

Phát triển lãnh đạo là một sự đầu tư lâu dài. Thông thường, người lãnh đạo cộng đồng phải đặt mục tiêu phát triển những người lãnh đạo khác lên trên các mục tiêu ngắn hạn. Ví dụ, đôi khi cần phải mạo hiểm để giao cho một người khá thiếu kinh nghiệm việc điều hành một buổi họp, từ đó có thể học hỏi kĩ năng. Nếu buổi họp diễn ra hơi lộn xộn thì cũng không phải là điều gì tệ lắm. Phát triển đội ngũ lãnh đạo đâu phải là việc có thể luôn diễn ra một cách êm ả, gọn gàng theo dự tính.

Như vậy, chúng ta đã mô tả sơ lược về công việc của người lãnh đạo cộng đồng. Công việc này nghe có vẻ quá sức không? Hãy nhớ là bạn không cần phải biết làm tất cả những điều này ngay từ đầu. Bạn còn rất nhiều thời gian để học hỏi và thuần thục.

Những tố chất của một người lãnh đạo cộng đồng thành công

Bạn không cần phải là một người hoàn hảo để trở thành người lãnh đạo cộng đồng. Điều đó là bình thường, bởi vì không ai chúng ta hoàn hảo cả. Nhưng sẽ là tốt nếu bạn có một vài đặc điểm mà những người lãnh đạo cộng đồng thường có:

Chính trực: Để tin tưởng bạn, mọi người phải tin rằng bạn chỉ nói những gì mình tin và làm đúng những gì mình nói. Nếu mọi người đặt lòng tin, họ sẽ đi cùng với bạn tới bất cứ đâu.

Dũng cảm: Lo lắng là bình thường, tuy nhiên sẽ có những việc nguy hiểm bạn phải làm. Lãnh đạo nghĩa là bạn phải chỉ cho mọi người thấy đường đi vào lúc khó khăn nhất. Hãy nói lên sự thật cho dù điều đó không thuận tai nhiều người.

Tận tụy: Bạn phải tận tụy với công việc kể cả những lúc thuận lợi và khó khăn, đó là cách để nêu gương cho mọi người.

Quan tâm tới người khác: Mọi người sẽ đi theo bạn nếu họ biết bạn quan tâm tới họ và những người khác nữa. Bạn càng có khả năng quan tâm đến đủ mọi loại người, thì sẽ họ càng tin tưởng bạn.

Sáng tạo và linh hoạt: Mọi tình huống cần một giải pháp riêng. Hãy sẵn sàng để thay đổi và nghĩ ra các giải pháp mới.

Đó là một vài tố chất của người lãnh đạo thành công. Còn những tố chất nào khác mà bạn nghĩ là quan trọng?

Nhận và cho đi sự ủng hộ khi lãnh đạo

Tất cả các lãnh đạo đều cần sự ủng hộ từ người khác để tiếp tục trưởng thành và vượt qua sự sợ hãi hay nao núng mà họ gặp phải. Người lãnh đạo đôi khi cũng thấy bị cô lập trong công việc, họ cần người khác lắng nghe suy nghĩ của mình, và họ cần lắng nghe ý tưởng của người khác.

Bạn có thể phát triển quan hệ với mọi người bằng cách chia sẻ với họ về những thành công, những nỗi thất vọng , và việc xử lý thông tin bạn gặp trong vị trí lãnh đạo. Bạn có thể sắp xếp thời gian định kì để gặp và trao đổi với người khác về công việc lãnh đạo.

Việc này không cần thiết phải diễn ra một cách quy củ và trang trọng. Tuy nhiên, đôi khi cũng cần có một chút tính tổ chức trong một nhóm lãnh đạo.

Sau đây là vài gợi ý dành cho các nhóm lãnh đạo:

Khi bắt đầu buổi họp, hãy cho mỗi người một dịp để nói về những việc đang tiến triển – cách này giúp tạo ra một không khí tích cực cho buổi họp.

Cho mỗi người cơ hội để nói về công việc lãnh đạo của họ mà không bị ngắt lời hay khuyên nhủ, dạy dỗ. Thời gian cho việc này từ năm đến mười phút là ổn. (Khoảng thời gian này đủ để một người có thể đi theo mạch suy nghĩ của họ từ đầu đến cuối.)

Đôi khi bạn có thể phải dùng những câu hỏi sau để giúp mọi người tập trung: (nhớ rằng hãy để mỗi người nói mà không bị ngắt lời)

Bạn đã làm được những gì trong khoảng thời gian qua? (tuần, tháng)

Nhóm hoặc tổ chức của bạn đang ở trong tình trạng như thế nào?

Bạn gặp khó khăn gì khi lãnh đạo?

Mục tiêu của bạn là gì trong thời gian tới?

Vấn đề cảm xúc

Tất cả mọi người sống trong thời hiện đại đều gặp phải căng thẳng lúc này hoặc lúc khác. Và những đòi hỏi của vị trí lãnh đạo sẽ làm chồng chất thêm sự căng thẳng đó.

Người lãnh đạo phải tìm ra cách xử lý những cảm xúc do căng thẳng công việc đem lại. Bạn có thể cảm thấy rất tồi tệ sau một ngày phải đối phó với một núi vấn đề. Thực tế là, càng gặp nhiều thử thách trong lãnh đạo, bạn sẽ càng trảo qua nhiều cảm xúc tiêu cực và khi ấy, không có gì ngạc nhiên là bạn sẽ rất khó để suy nghĩ được thông thoáng.

Khi chịu áp lực, chúng ta đều có thể trở nên bối rối hoặc đóng băng trong sự sợ hãi, lo lắng và mất ý chí. Khi điều đó xảy ra bạn sẽ dễ phản ứng mà không suy nghĩ. Đôi khi, cảm xúc lại làm chúng ta tránh việc phải hành động trong lúc mà việc hành động là rất cấp thiết. Đôi khi, nỗi sợ khiến ta hành động theo những cách thức vô ích.

Việc người lãnh đạo chịu quá nhiều áp lực và phản ứng bằng cách tự gây tổn thương cho mình không phải là hiếm gặp. Chúng ta đều đã thấy những người uống rượu hoặc dùng ma túy, ăn quá nhiều, hút thuốc, ngã bệnh… khi họ gặp quá nhiều áp lực. Đa số chúng ta cũng đều phải vật lộn với những vấn đề này.

Nhưng bạn biết không, vai trò của bạn là quá quan trọng để có thể cho phép những cảm xúc tồi tệ này gây hại cho mình. Ít nhất, sức khỏe của bạn cũng quan trọng như lý tưởng mà bạn theo đuổi. Hãy kiểm soát cảm xúc trước khi bạn gặp rắc rối.

Vậy, bạn sẽ làm gì khi bị căng thẳng? Một điều có thể làm là giải tỏa bớt chúng. Hãy tìm một người để tâm sự về những việc đang xảy ra. Nói với ai đó về những khó khăn của bạn. Nếu những tâm sự của bạn được người khác quan tâm, bạn sẽ giải tỏa đi được một chút gánh nặng trên vai. Có thể bạn sẽ cảm thấy được tiếp năng lượng và có thể suy nghĩ thông suốt về những vấn đề khó khăn.

Tâm sự là việc làm rất có ích. Cười và khóc cũng vậy. Một trận khóc và cười thỏa thuê cùng đồng nghiệp hoặc bạn bè có thể làm đầu óc được khai thông để từ đó gỡ nút thắt ở những vấn đề khó khăn.

Và nếu bạn có thể nói với ai đó về những gì đang xảy ra, có thể họ sẽ rất vui khi tìm tới bạn khi chính họ cần sự trợ giúp. Thực tế là, khi bạn tìm kiếm sự giúp đỡ, bạn đang làm mẫu cho mọi người về sự lãnh đạo hiệu quả.

Sau đây là một bài tập về khả năng lắng nghe:

Tìm một người bạn hay đồng nghiệp bạn tin tưởng

Yêu cầu người bạn đó lắng nghe bạn mà không ngắt lời. Yêu cầu họ không phán xét dựa trên những cảm xúc của bạn.

Yêu cầu họ giữ cuộc nói chuyện bí mật.

Dành một khoảng thời gian nhất định để tâm sự.

Khi bạn đã nói xong, hãy hỏi người nghe xem họ có muốn nói gì không

Mới đầu, việc lắng nghe, trao đổi tâm sự có thể khiến bạn cảm thấy hơi ngại ngùng. Lắng nghe những tâm sự mà người khác muốn nói là thứ không giống với những cuộc trò chuyện thường ngày. Những bài tập kiểu này có thể sẽ mất chút thời gian để làm quen, nhưng nó sẽ giúp bạn nghĩ thông suốt hơn và cảm thấy tích cực hơn về công việc mình đang làm.

TÓM LƯỢC

Rất có khả năng, lãnh đạo cộng đồng là công việc dành cho bạn. Hãy nhớ rằng, bạn là người quyết định, và là người duy nhất có thể quyết định xem mình sẽ gánh vác trách nhiệm gì để đảm bảo rằng mọi việc vẫn nằm trong khả năng và tầm kiểm soát của mình.

Hãy mạnh mẽ lên, làm công việc thật có ý nghĩa và thực hiện giấc mơ của bạn. Bạn có khả năng tạo ra những thay đổi lớn lao trong cuộc sống của những người mà bạn sống cùng, làm việc, và chơi cùng. Sự đóng góp ấy của bạn là độc nhất và là không thể thiếu vắng trong thế giới này.

Tác giả: Marya Axner

Nguồn bài dịch:  Learning How to Be a Community Leader

Comments

comments