Phần 5: Lan tỏa những câu chuyện cá nhân

Chiến thuật này hiệu quả khi những người bị ảnh hưởng bởi một vấn đề cụ thể lại không được tham vấn. Nó cũng đóng vai trò như một cách để đưa ra một góc nhìn sâu về vấn đề, tạo ra sức cộng hưởng với đối tượng người nghe được nhắm tới.

Biên dịch: Nguyễn Khả Minh  | Biên tập: Hate Change

CÁC HOẠT ĐỘNG SỬ DỤNG CHIẾN DỊCH HIỆU QUẢ:

1. Dự án “Kể chuyện bằng phương tiện kĩ thuật số” do tổ chức Women’s Net” (Mạng lưới của phụ nữ) thực hiện.

Dự án chia sẻ trải nghiệm của các nạn nhân đã sống sót qua các vụ bạo hành thông  qua phương pháp kể chuyện bằng kỹ thuật số. Họ sử dụng hình ảnh động, ảnh, nhạc và các video trực tiếp để kể những câu chuyện cá nhân. Sau đó chúng sẽ được chuyển đến cho các nhà hoạt động nhân quyền, người làm chính sách và các nhân viên dịch vụ – cứu trợ.

Công cụ sử dụng: Máy quay phim, hình ảnh động kỹ thuật số, phần mềm chỉnh sửa video kỹ thuật số, YouTube, blip.tv.

2. Dự án “Blank noise” (Những âm thanh trống rỗng) do một nhóm phụ nữ chống lại việc bị quấy rối trên đường phố tại các thành phố ở Ân Độ thực hiện.

Ảnh chụp một bộ váy của dự án Blank Noise. Nguồn ảnh: Internet

Dự án tìm hiểu vấn đề phụ nữ bị quấy rối tình dục bằng việc kết hợp kể những câu chuyện cá nhân với các hành động tập thể. Nạn nhân kể câu chuyện của họ bằng việc gửi những bộ quần áo mà họ mặc khi bị quấy rối, cùng đưa lên blog trong một sự kiện gọi là “blogathon” để kể về những gì đã xảy ra với họ, đăng tải ảnh chụp ở những nơi mà họ bị quấy rối, và kể về cách mà họ đã phản ứng khi bị quấy rối trên đường phố.

Công cụ đã sử dụng: blogspot.com, Facebook, Flickr

3. Nghĩa vụ bảo vệ: “Công lý cho những đứa trẻ bị bắt đi lính tại Cộng hòa Dân chủ Congo” là phim tài liệu do tổ chức Ajedi-Ka PESWITNESS phối hợp thực hiện.

Sau khi bộ phim tài liệu kể về câu chuyện cá nhân của những trẻ em bị bắt đi lính, được đăng tải, Tòa án Hình sự Quốc tế đã ra cáo buộc đối với một số cá nhân trong quân đội Côngo trong việc bắt lính trẻ em.

Công cụ đã sử dụng: máy quay phim, phần mềm chỉnh sửa video, trang web.

LÊN KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG

1.  Suy nghĩ trước về những chất liệu thô mà bạn thu thập để tạo nên các cách kể chuyện khác nhau cho các đối tượng khán giả khác nhau. Các video nói về cuộc sống của những binh sĩ trẻ em ở Congo được kể lại hai cách khác nhau từ cùng một câu chuyện. Một phiên bản là dành cho người dân tại địa phương, nhằm nâng cao nhận thức, và một phiên bản khác là nhằm gây ảnh hưởng lên tòa án

2. Khuyến khích mọi người kể câu chuyện của họ:Trong dự án Blank Noise, việc thu thập những câu chuyện và khuếch tán chúng trên một trang web đã tạo ra một ý thức mang tính cộng đồng cho các nạn nhân chia sẻ câu chuyện của họ. Có những động lực nào có thể khuyến khích những người mà bạn làm việc cùng và/hoặc cộng đồng của bạn kể lại câu chuyện của họ? Làm thế nào để bạn hỗ trợ mọi người giữ kết nối với nhau?

3. Những câu chuyện cá nhân có thể tiết lộ rất nhiều điều. Nếu bạn đề nghị mọi người chia sẻ câu chuyện của họ, bạn có trách nhiệm bảo vệ sự riêng tư và an toàn của họ. Hãy thảo luận chi tiết về các rủi ro đó với người kể chuyện. Bạn có thể giữ kín danh tính của họ bằng cách loại bỏ các thông tin về tên tuổi, địa chỉ, hình ảnh và giọng nói.

4. Hãy suy nghĩ về xây dựng niềm tin và giúp họ kể lại câu chuyện của chính mình.

Làm việc với  người khác, để họ chia sẻ câu chuyện của mình – tự nó đã là một quá trình. Tổ chức Ajedi Ka ở Congo đã mất nhiều tháng để làm quen và tìm hiểu các binh sĩ trẻ em trước khi quay phim.

5. Đa dạng hóa các hình thức: Kể chuyện qua mạng là một hình thức hành động tập thể, ngoài ra, bạn có thể khuyến khích những người tham gia làm việc khác. Họ có thể sẽ giúp lãnh đạo một chiến dịch tại địa phương của họ, quảng bá cho sáng kiến hay tạo ra nội dung hay không?

Minh họa kể lại câu chuyện cá nhân. Nguồn ảnh: Internet

NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG

Chiến dịch: Chúng tôi là phụ nữ

Người thực hiện: Areej Khan, Giám đốc dự án

Địa điểm: Phụ nữ ở Ả Rập Saudi và phụ nữ Ả Rập Saudi sống ở nước ngoài

Một miếng dán trong chiến dịch. Nguồn ảnh: Internet

Areej Khan, một nghệ sĩ và nhà thiết kế đồ họa người Ả-rập Saudi, đang sống tại Mỹ đã tạo ra chiến dịch “ Chúng tôi là phụ nữ” để thu hút sự chú ý tới đạo luật cấm phụ nữ lái xe ô tô tại Ả Rập Saudi. Dự án đặt một câu hỏi cho phụ nữ: “Lái xe hay là không?” và khuyến khích họ trả lời bằng cách viết câu trả lời vào những miếng giấy và dán lên nơi công cộng. Areej nhờ những người tham gia chụp ảnh câu trả lời của họ và gửi email đến một nhóm ảnh được tạo trên Flickr và trên trang Facebook. Areej cho biết “Mọi người thích việc dán những miếng sticker ẩn danh và sau đó gửi qua mail để tôi đăng tải.” Dự án nhận được sự chú ý của giới truyền thông Ả Rập Saudi và Mỹ. Areej nói rằng “Cũng có tranh luận qua lại về nhóm. Tôi đã phải chuẩn bị tinh thần rằng không thể kiểm soát được những hệ quả sau cùng của dự án. Mấu chốt của vấn đề là tìm giải pháp chung với tư cách một cộng đồng chứ không phải là về những gì tôi nghĩ hoặc gắn bó.” Cô nói thêm: “Mặc dù dự án nhận rất nhiều ý kiến phản đối về việc phụ nữ lái xe ở Ả Rập Saudi, nhưng nhiều người nói rằng họ nghĩ điều này sẽ thay đổi sớm nhờ tiếng nói của phụ nữ từ những dự án như thế này.”

Công cụ được sử dụng: Facebook, Flickr, Youtube. Các miếng dán (Sticker) có thể được tải về từ trang lưu giữ ảnh Flickr và in ra.

Phạm vi: Hơn 2000 người đã tham gia dự án trong 3 tháng đầu (Từ tháng 4 đến tháng Sáu năm 2009), với 25 loại hình dán thiết kế đã được gửi đi. Hầu hết các bức ảnh chụp sticker được gửi từ Ả rập Saudi.

Chi phí: 2000 Đô la Mỹ để thuê hosting của website và chi phí in miếng dán.

Nguồn lực: Tình nguyện viên của dự án. Một xưởng in địa phương tại Ả Rập Saudi đã cung cấp 3000 miếng dán miễn phí cho dự án.

Thời gian: 7 tháng để học thiết kế website, lên kế hoạch và thực hiện. Chỉ 2 ngày sau khi dự án được khởi động, đã có người tham gia đầu tiên đăng tải ảnh.

THỰC HIỆN CHIẾN DỊCH CỦA BẠN:

Hãy tự đặt câu hỏi:

Minh họa tự đặt câu hỏi. Nguồn ảnh: Internet

– Vai trò của bạn trong cộng đồng mà bạn muốn chia sẻ những câu chuyện đó là gì?

– Những sự tưởng thưởng và những rủi ro kèm theo mà cộng đồng hoặc nhóm sẽ nhận được khi họ chia sẻ những trải nghiệm cá nhân trước khán giả rộng lớn hơn là gì?

– Hình thức để bạn chia sẻ những câu chuyện cá nhân là gì? Chia sẻ dạng đóng kín, chẳng hạn  trong một hội thảo, hay đăng tải rộng rãi trên mạng cho một lượng lớn khản giá để sau đó họ có thể sẽ “tái bản” những câu chuyện đó trong một bối cảnh khác?

– Những rủi ro tiềm tàng về an toàn và tính riêng tư xung quanh những câu chuyện là gì?

– Bạn có thể liên hệ các câu chuyện với một vấn đề nào đó mang tính thời sự không?

– Các câu chuyện bạn thu thập có phù hợp với các đối tượng khác nhau như là cả người làm chính sách lẫn các thành viên trong cộng đồng hay không?

Những cách khác nhau bạn có thể sử dụng

Có thể sử dụng hoạt hình để kể chuyện. Nguồn ảnh: Internet

1. Những câu chuyện có thể được kể bằng đồ vật cũng như bằng lời. Blank Noise đã đăng tải ảnh về những bộ quần áo mà các nạn nhân nữ đang mặc khi họ bị quấy rối và cũng sử dụng chúng trong những cuộc biểu tình trên đường phố.

2. Mọi người có thể kể câu chuyện cá nhân của mình mà vẫn giữ kín danh tính thông qua gọi điện hoặc nhắn tin. Những câu chuyện đó được gửi đến chiến dịch của bạn hoặc tải lên trực tiếp từ điện thoại của họ và sau đó được chia sẻ lên một website.

3. Bạn có thể tập hợp nhiều câu chuyện trên một website bằng việc gán thẻ (tag) hoặc ghi nhãn (label) cho nội dung trực tuyến với một từ khóa. Bạn có thể đề nghị mọi người đăng ảnh, video và bài viết trên nhiều website khác nhau và sử dụng chung một thẻ (tag) cho những bài đăng đó. Trên web của bạn có thể hiện thị tất cả các câu chuyện với cùng một thẻ (tag) đó.

4. Nhiều người ở các vùng miền khác nhau có thể đóng góp mỗi người một video ngắn hoặc một chuỗi ảnh để tạo nên một video dài hơn. Điều này cho phép những người không biết chỉnh sửa video, chèn nhạc và hiệu ứng vẫn có thể cộng tác từ xa.

5. Nên sử dụng hoạt hình hoặc những con rối làm đạo cụ trong các video mà người tham gia không thể lộ mặt. Nếu sử dụng theo cách phù hợp với nội dung, giọng điệu của video, thì vẫn có thể tạo ra cảm giác gần gũi, người thật, việc thật.

CÔNG CỤ TÍNH NĂNG:

Website của chiến dịch “We the Women” (Chúng tôi là phụ nữ) đưa rất nhiều câu chuyện cá nhân lấy từ Facebook, Flickr, YouTube và Google News, vào cùng một không gian chung. Nếu bạn muốn đặt chúng vào một website đơn giản, bạn có thể sử dụng một blog miễn phí như WordPress, và thêm vào đó nội dung lấy từ các website khác sao cho trang web đó tự động cập nhật khi có các câu chuyện mới được đăng tải ở đâu đó. Nếu bạn không làm về một vấn đề nhạy cảm (trong đó nội dung phải được điều chỉnh bớt đi trước khi đăng tải), thì một trang kết hợp (mash-up site) có thể đóng vai trò tập hợp nhiều tiếng nói lại với nhau một cách nhanh chóng và đơn giản.

LỜI KHUYÊN:

Kể cho họ câu chuyện của bạn. Nguồn ảnh: Internet

Areej khan, thành viên của chiến dịch “ Chúng tôi là phụ nữ” nói về việc giữ cho chiến dịch mang tính địa phương: “Nếu có cơ hội, tôi đã khởi động ra sáng kiến này hồi vẫn còn ở trong nước. Tôi là người gốc Ả Rập Saudi, nhưng một số người lại bảo rằng tôi là người ngoài cuộc, vì tôi đang sống tại Hoa Kỳ vào thời điểm bắt đầu dự án. Tôi sẽ trở về Ả Rập Saudi để tiếp tục dự án”.

Sally-jean Shackleton của tổ chức Women’s net nói v các câu chuyn cá nhân: “Điều quan trọng ở đây là người ta làm chủ đối với những câu chuyện của cá nhân họ. Nó cũng có nghĩa rằng truyền thông không phải là thứ chúng ta có thể tự mình sắp đặt. Truyền thông đến từ chính mọi người.”

Sam gregory – đến từ tổ chức WITNESS nói về vấn đề rủi ro: “Trong thời đại kỹ thuật số, chúng tôi khích lệ mọi người hãy suy nghĩ kỹ và hiểu rõ những hệ lụy tiềm tàng và đưa ra lựa chọn dựa trên sự hiểu biết trước khi đăng tải bất cứ thứ gì lên mạng.”

Xem thêm:

Phần 1: Tập hợp mọi người lại để cùng hành động

Phần 2: Sức mạnh của việc ghi hình

Phần 3: Hình ảnh hóa các chiến dịch xã hội của bạn

Phần 4: Chiến thuật đấu tranh bằng tiếng cười

Comments

comments