Thẩm vấn: (Phần 5)- Các loại câu hỏi dùng trong thẩm vấn

Nguồn ảnh: The Curfew / Littleloud

Dưới đây là một loại câu hỏi có thể được người thẩm vấn sử dụng trong việc thẩm vấn dưới bất kỳ hình thức nào. Người bị thẩm vấn nên có sự chuẩn bị trước để tìm được phương án đáp trả thích hợp.

Câu hỏi phá băng 

Cuộc thẩm vấn thường bắt đầu với những câu hỏi mở đầu ở dạng đóng mà hầu hết mọi người có thể trả lời. Người thẩm vấn sẽ tránh xa các chủ đề chính cho tới khi người bị thẩm vấn cảm thấy thoải mái khi nói chuyện. Mục đích của các câu hỏi trong phần mở đầu này là để tạo không khí thân thiện và cởi mở.

Ví dụ: Anh có thấy lạnh quá không? Anh có muốn hút một điếu thuốc không? Họ đối xử với bạn tốt chứ?

Câu hỏi tường thuật

Người thẩm vấn sẽ đưa ra một thông tin, ví dụ như một mốc thời gian và địa điểm, sau đó yêu cầu người đang bị thẩm vấn nói xem họ có biết gì về điều đó không. Sau đó người thẩm vấn sẽ giữ im lặng và không ngắt lời trong quá trình người bị thẩm vấn kể chuyện.

Ví dụ: Tôi nghe một nhân chứng nói rằng anh đang ở trong phòng họp khi nạn nhân ngã xuống. Anh có thể mô tả lại những gì đã xẩy ra không?

Người thẩm vấn sẽ cố gắng thể hiện họ quan tâm vừa đủ tới các thông tin và không hề tỏ ra vui mừng hay phấn khích khi nhận được các thông tin chi tiết có liên quan.

Câu hỏi trực tiếp

Người thẩm vấn sẽ đưa ra các câu hỏi trực tiếp về các mục cụ thể và đặt câu hỏi dưới dạng trung lập bằng cách sử dụng các từ không gợi lên cảm giác tội lỗi (ví dụ nói về “quan hệ tình dục” thay vì “hiếp dâm”, nói là ” tự vệ” thay vì “đâm anh ta một nhát dao”). Mỗi câu hỏi sẽ yêu cầu một câu trả lời cụ thể.

Ví dụ:

Khi anh đang đánh nhau với anh Kiên, anh Hùng có đánh bạn không?

Khi anh tấn công chị Lan. Chị ấy có tìm cách để bảo vệ mình không?

Câu trả lời cho những câu hỏi dạng này sẽ cung cấp cho người thẩm vấn các chi tiết cụ thể, điền vào các lỗ hổng của câu chuyện ban đầu và  phơi bày những khu vực người bị thẩm vấn không muốn nhắc tới.

Câu hỏi chéo

Người thẩm vấn sẽ đặt nhiều câu hỏi ở những thời điểm khác nhau về cùng một vấn đề để xem câu trả lời của người bị thẩm vấn đồng nhất hay là mâu thuẫn với nhau.

Ví dụ:

Khi anh đi vào phía sau cửa hàng, anh Hùng đang đứng ở đâu?

Anh Hùng đã làm gì khi bạn quay lại đó?

Xin lỗi, tôi không hiểu rõ lắm, anh Hùng đang làm gì lúc này?

Câu hỏi để tóm tắt, rà soát

Người thẩm vấn sẽ rà soát lại các câu hỏi đã được sử dụng để tóm tắt và kiểm tra về tất cả những thông tin mà họ đã có được. Họ sẽ diễn đạt những thông tin mà họ hiểu và yêu cầu người thẩm vấn xác nhận đúng hay sai.

Ví dụ:

Vậy anh Hùng ra sau chị Nguyệt, điều đó có đúng không?

Có điều gì khác mà anh có thể cho tôi biết về điều này không?

Việc rà soát lại các câu hỏi có thể sử dụng tại các đoạn ngắt nghỉ tự nhiên của mọi giai đoạn trong quá trình thẩm vấn, hoặc tại lúc kết thúc thẩm vấn nhằm tóm tắt các thông tin.

Loại câu hỏi này cũng được sử dụng như một cái bẫy để yêu cầu sự đồng ý của người bị thẩm vấn cho những thông tin mà người thẩm vấn biết rõ là sai. Đây là một cách kiểm tra sự trung thực hoặc để bẫy đối thủ, khiến cho họ tin rằng người thẩm vấn đã bỏ lỡ các thông tin quan trọng.

Tài liệu tham khảo: Interrogation

Nguồn ảnh bìa: http://baoquangninh.com.vn

Bài tiếp theo: Thẩm vấn: (Phần 6) – Hướng dẫn cho nhà hoạt động 

Comments

comments