Women’s March: Từ chiến dịch trở thành phong trào xã hội

Women’s March là một cuộc biểu tình trên toàn thế giới vào ngày 21/1/2017, để bảo vệ luật và các chính sách liên quan đến quyền con người và các vấn đề khác, bao gồm cải cách nhập cư, cải cách y tế, bảo vệ môi trường , quyền của phụ nữ, quyền LGBTQ, quyền của người lao động, bình đẳng chủng tộc và tự do tôn giáo. Các cuộc biểu tình cũng được nhắm vào Donald Trump, ngay sau lễ nhậm chức Tổng thống Hoa Kỳ do các phát biểu được cho là thiếu tôn trọng phụ nữ và các nhóm thiểu số. Cuộc diễu hành đã thu hút hơn 1 triệu người ở Washington, và khoảng 5 triệu người trên toàn thế giới.

Cuộc biểu tình đầu tiên đã được lên kế hoạch tại Washington, DC, Hoa Kỳ và được gọi là ngày của phụ nữ tại Washington. Nó được tổ chức như là một phong trào quần chúng để “gửi thông điệp quan trọng tới chính quyền mới của Mỹ vào ngày đầu tiên của họ trong văn phòng, và tới thế giới rằng các quyền của phụ nữ  chính là quyền con người”. Cuộc tuần hành tại Washington đã được truyền trực tiếp trên YouTube, Facebook, và Twitter.

Những người tổ chức các cuộc tuần hành sau đó báo cáo rằng đã có gần 5 triệu người tham gia vào  673 cuộc tuần hành diễn ra trên toàn thế giới, trên tất cả bảy lục địa, bao gồm 29 ở Canada, 20 ở Mexico, và một ở Nam Cực. Các cuộc biểu tình được tổ chức tình nguyện khắp nơi trên thế giới có tên gọi là Sister Marches, được truyền cảm hứng từ sự kiện Women’s March in Wahington để biểu lộ tinh thần đoàn kết vì các giá trị chung của chị em phụ nữ. Các cuộc biểu tình trong phong trào Women’s March diễn ra hòa bình, và không có vụ bắt giữ nào đã được thực hiện ở Washington, DC, Chicago, Los Angeles, New York và Seattle – nơi ước tích có đến 2 triệu người tham gia biểu tình. 

Như vậy từ một lời kêu gọi, một sự kiện, một chiến dịch ban đầu tại một thành phố của Mỹ, Women’s March đã trở thành một phong trào xã hội rộng lớn trên toàn thế giới. Hiện nay bạn có thể tìm thấy tất cả các thông tin chính thức, lời kêu gọi và cả các chiến dịch tiếp theo của Women’s March tại website https://www.womensmarch.com/

Một trong các thông điệp của phong trào. Nguồn ảnh: Women’s March

Tổ chức đứng phía sau cuộc biểu tình lớn nhất nước Mỹ

Vào ngày 9/11/2016, ngay sau khi Trump trở thành tổng thống được bầu của Hoa Kỳ, phản ứng với quan điểm bầu cử và chính trị của Trump, cô Teresa Shook, sống tại Hawaii đã tạo ra một sự kiện trên Facebook và mời bạn bè diễu hành về Washington để phản đối. Các sự kiện tương tự được tạo ra bởi Evvie Harmon, Fontaine Pearson, Bob Bland (một nhà thiết kế thời trang tại New York), Breanne Butler, và nhiều những người khác. Hàng ngàn phụ nữ nhanh chóng đăng kí tham gia các sự kiện được thiết lập trên Facebook trên. Sau đó cô Harmon, cô Pearson và cô Butler đã quyết định kết hợp các nỗ lực của họ và hợp nhất các trang sự kiện, khởi đầu chính thức cho sự kiện Women’s March tại Washington.

Để đảm bảo rằng cuộc tuần hành được dẫn dắt bởi những phụ nữ thuộc các chủng tộc và nguồn gốc khác nhau, cô Vanessa Wruble, đồng sáng lập và giám đốc điều hành chiến dịch, đã đưa Tamika D. Mallory (nhà hoạt động chính trị, cựu giám đốc điều hành của Mạng lưới hành động quốc gia), Carmen Perez (giám đốc điều hành của nhóm hành động chính trị chung sức vì công lý) và Linda Sarsour (nhà hoạt động Palestine- Mỹ và là giám đốc điều hành của Hiệp hội Mỹ Arab tại New York), trở thành đồng chủ tịch và cô Janaye Ingram (cựu Hoa hậu bang New Jersey) là trưởng phòng Logistics. Vanessa Wruble, đồng sáng lập và đồng chủ tịch của Okayafrica, làm giám đốc điều hành các chiến dịch.  Gloria Steinem, Harry Belafonte, LaDonna Harris, Angela Davis và Dolores Huerta làm đồng chủ tịch danh dự  của chiến dịch.

Planned Parenthood Federation of America (PPFA) là một tổ chức phi lợi nhuận cung cấp các dịch vụ sức khỏe sinh sản ở cả Hoa Kỳ và trên toàn cầu đã cung cấp các cán bộ nhân viên và đề xuất những hiểu biết liên quan đến việc thực hiện một chiến dịch với quy mô lớn. Chủ tịch của PPFA khẳng định cuộc tuần hành: “nhằm gửi một thông điệp mạnh mẽ tới chính quyền mới rằng hàng triệu người trên đất nước đã chuẩn bị đế chiến đấu với các cuộc tấn công vào dịch vụ sức khỏe sinh sản, dịch vụ phá thai và khả năng tiếp cận với PPFA”.

Các nhà tổ chức nói rằng họ đã “không nhắm mục tiêu vào Trump một cách đặc biệt” và rằng sự kiện này là “tập trung nhiều vào việc chủ động bảo vệ quyền của phụ nữ”. Linda Sarsour gọi nó là “việc đứng trên công bằng xã hội và quyền con người được phân loại theo chủng tộc, sắc tộc, giới tính, tôn giáo, di trú và chăm sóc sức khỏe”.

Vì sao Women’s March thành công?

Women’s March là được nhìn nhận như một thành công của doanh nghiệp xã hội

Thu hút người tham gia: Làm thế nào mà một nhóm các nhà hoạt động với rất ít tiền bạc và thời gian chuẩn bị lại có thể thực hiện một phong trào lớn và thành công đến thế? Giống như hầu hết các doanh nghiệp mới bắt đầu, đầu tiên phong trào Women’s March tập trung vào tầm nhìn và câu chuyện để thu hút hầu hết người Mỹ đang thất vọng về kết quả bầu cử Tổng thống. Trong khi có rất nhiều nguyên nhân quan trọng khác, một phần người Mỹ dường như thất vọng về những nhận xét; những chính sách trong tương lai và cả những cư xử tồi tệ đối với phụ nữ của ông Trupm. Và hơn cả, nhiều người Mỹ tức giận với cách mà Trump đối xử với đối thủ của ông, bà Hillary Clinton.

Gây quỹ: Trong chiến lược của mình, phong trào Women’s March tập trung vào việc đảm bảo kinh phí lúc ban đầu để cuộc tuần hành có thể xảy ra. Các nhà tổ chức đã đảm bảo họ được tài trợ từ các nhà hảo tâm và bạn bè, những người chia sẻ tầm nhìn và đã từng hỗ trợ các chiến dịch tương tự trong quá khứ.

Truyền thông: Câu hỏi tiếp theo là làm thế nào những nhà tổ chức có thể đưa thông điệp của họ đến đông đảo khán giả? Họ đã tập trung vào việc tuyển mộ hàng triệu người Mỹ tham gia vào cuộc tuần hành bằng việc tận dụng nền tảng phổ biến, có chi phí thấp là mạng xã hội và các tổ chức cộng đồng  trên toàn nước Mỹ.

Tính tổ chức: Các nhà tổ chức cũng nhanh chóng tổ chức các ủy ban cho hậu cần, marketing, gây quỹ và tiếp cận các cộng đồng nhà hoạt động và các tổ chức phi chính phủ trên khắp nước Mỹ.  Các tổ chức này sau đó cử nhân viên, hỗ trợ nguồn lực và truyền thông để lan rộng thông điệp của phong trào Women’s March. Và dĩ nhiên họ bắt đầu có một cú đẩy mạnh mẽ từ các phương tiện truyền thông xã hội để tiếp cận với cả phụ nữ và nam giới trên cả nước Mỹ. Chính từ đây, Women’s March lan nhanh với một thông điệp mạnh mẽ thu hút hàng triệu phụ nữ sẵn sàng xuống đường ngày thứ 7 để gửi lời nhắn nhủ tới tổng thống mới. Họ đến Washington bằng xe bus và máy bay. Họ mang theo cả ngàn bạn bè và gia đình, mang theo con cái, chồng và người yêu, diễn hành trên khắp nước mỹ. “Đây là cơ hội để đưa những cuộc đối thoại đến tận cùng. Nếu mục tiêu ngắn hạn của bạn là chỉ thu hút nhiều người tham dự thì nó chưa chắc sẽ có tính đánh động. Nhưng nếu mục tiêu lâu dài là xem các cuộc tuần hành như chất xúc tác cho tiến bộ xã hội và những thay đổi chính trị, thì nó phải bao hàm những quan điểm về chủng tộc và đặc quyền theo đẳng cấp“, bà Linda Sarsour, một trong những nhà tổ chức, nói với New York Times.

Ảnh Veda Bartels, 3 tuổi (bên trái ) và Edie Marshall, 4 tuổi. Nguồn ảnh: Internet

Thành công Women’s March dưới góc nhìn của các nhà nghiên cứu về phản kháng phi bạo lực:

Phong trào đã thu hút sự hỗ trợ từ nhiều góc khác nhau của xã hội: Nhà nghiên cứu về phản kháng dân sự Erica Chenoweth và Maria Stephan cho rằng sự thành công của phản kháng dân sự xoay quanh khả năng nhận được hỗ trợ từ nhiều tầng lớp trong xã hội. Việc có một nguồn lực rộng lớn và đa dạng hỗ trợ có thể khiến các lực lượng an ninh, cán bộ, quan chức và cảnh sát dễ dàng nhận biết ai đó là một thành viên của phong trào. Do vậy, thông điệp của họ dễ được thông cảm và ít khi nào xuất hiện các chính sách chống lại các phong trào và những mệnh lệnh bạo lực như bắn vào đám đông. Tương tự như vậy, các nhà nghiên cứu khác tìm thấy phong trào phi bạo lực có nhiều khả năng thành công khi chúng có các thành viên ở các vị trí quyền lực trong chính phủ. Mà điều này dễ dàng có được khi các phong trào có độ phủ rộng. Women’s March đã thu hút sự hỗ trợ từ nguồn lực rộng lớn của xã hội dân sự, từ các tổ chức dân quyền như ACLU tới tổ chức phi chính phủ như  Black Lives Matter. Nó huy động các nhóm làm việc về các vấn đề như biến đổi khí hậu, quyền nhập cư, quyền LGBT, sáng kiến tôn giáo và tín ngưỡng, nạn nhân bạo lực tình dục,…

Nói cách khác, phong trào Tuần hành Chị em phần nào đã làm được điều mà Black Lives Matter và Chiếm lấy Phố Wall (Occupy) chưa thể khai thác: xu hướng chủ đạo xuyên suốt phong trào này đã hấp dẫn những người ôn hòa và cả tầng lớp khá giả. Những cá nhân không cảm thấy bị đe dọa đã không bị thôi thúc tham gia vào Black Lives Matter hay là Chiếm lấy phố Wall, điều này khiến cho các phong trào này bị cô lập trong xã hội nói chung. Nhưng giờ đây, cả những người ôn hòa và tầng lớp khá giả đều cảm thấy đang bị đe dọa, họ sẵn sàng xuống đường để bảo vệ cho những nguyên tắc mà họ tôn quý.

Phi bạo lực: Không có vụ bắt giữ đã được thực hiện trong các cuộc tuần hành. Lý do một phần là phụ nữ da trắng trung lưu rất ít khả năng bị bắt so với đàn ông hoặc phụ nữ da đen. Đây là một chỉ dấu tiềm năng cho một chiến dịch có thể trở thành một phong trào. Nghiên cứu còn cho thấy rằng các phong trào phi bạo lực có kỷ luật sẽ có khả năng tạo thành công nhiều gấp 2 lần một phong trào bạo lực.

Hệ thống tòa án mạnh mẽ, độc lập: Nghiên cứu cho thấy tòa án độc lập là rất quan trọng để  giữ gìn các quy định của pháp luật và câc giá trị dân chủ.  Phong trào xã hội có mối quan hệ sâu sắc (và phức tạp) với pháp luật và có nhiều khả năng để thành công ở các nước dân chủ. Hệ thống pháp luật cung cấp một công cụ có giá trị cho các phong trào xã hội và có thể giúp phong trào xã hội chuyển từ biểu tình đến thay đổi chính sách.

“Cảm giác bị tước đoạt” là một động lực mạnh mẽ cho hành động. Đó là nỗi lo sợ rằng các quyền và cơ hội của bạn sẽ được giảm bớt. Nhà khoa học chính trị Ted Gurr đưa ra ý tưởng về “ cảm giác bị tước đoạt” trong những nghiên cứu của ông về các cuộc cách mạng. Theo mô hình của ông, người ta chỉ nổi dậy nếu các quyền và cơ hội mà họ nhận được là ít hơn so với những gì mà họ mong đợi. Mọi người đã xuống đường vào ngày thứ bảy không phải vì các vấn đề mới, mà vì các giá trị và sự bảo vệ họ nghĩ rằng họ có thể yên tâm dựa vào đang bị đe dọa.

 

Comments

comments